§ 1. Артикль
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ὁ | ἡ | τό |
| Ед. В. | τόν | τήν | τό |
| Ед. Р. | τοῦ | τῆς | τοῦ |
| Ед. Д. | τῷ | τῇ | τῷ |
| Мн. И. | οἱ | αἱ | τά |
| Мн. В. | τούς | τάς | τά |
| Мн. Р. | τῶν | τῶν | τῶν |
| Мн. Д. | τοῖς | ταῖς | τοῖς |
Двойственное число: именительный и винительный τώ, родительный и дательный τοῖν. Эти формы употребляются для всех родов. Двойственное обозначает двух лиц или два предмета; в именном склонении различаются две группы падежных форм.
§ 2. Существительные: первое склонение
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | κρήνη | κρῆναι |
| Зв. | κρήνη | κρῆναι |
| В. | κρήνην | κρήνας |
| Р. | κρήνης | κρηνῶν |
| Д. | κρήνῃ | κρήναις |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | οἰκία | οἰκίαι |
| Зв. | οἰκία | οἰκίαι |
| В. | οἰκίαν | οἰκίας |
| Р. | οἰκίας | οἰκιῶν |
| Д. | οἰκίᾳ | οἰκίαις |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | θάλαττα | θάλατται |
| Зв. | θάλαττα | θάλατται |
| В. | θάλατταν | θαλάττας |
| Р. | θαλάττης | θαλαττῶν |
| Д. | θαλάττῃ | θαλάτταις |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | μάχαιρα | μάχαιραι |
| Зв. | μάχαιρα | μάχαιραι |
| В. | μάχαιραν | μαχαίρας |
| Р. | μαχαίρας | μαχαιρῶν |
| Д. | μαχαίρᾳ | μαχαίραις |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | πολίτης | πολῖται |
| Зв. | πολῖτα | πολῖται |
| В. | πολίτην | πολίτας |
| Р. | πολίτου | πολιτῶν |
| Д. | πολίτῃ | πολίταις |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | νεανίας | νεανίαι |
| Зв. | νεανία | νεανίαι |
| В. | νεανίαν | νεανίας |
| Р. | νεανίου | νεανιῶν |
| Д. | νεανίᾳ | νεανίαις |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| κρήνη | κρήνα | κρήναιν |
| οἰκία | οἰκία | οἰκίαιν |
| θάλαττα | θαλάττα | θαλάτταιν |
| μάχαιρα | μαχαίρα | μαχαίραιν |
| πολίτης | πολίτα | πολίταιν |
| νεανίας | νεανία | νεανίαιν |
Слитные существительные: ἡ Ἀθηνᾶ, τῆς Ἀθηνᾶς — «Афина»; ἡ συκῆ, τῆς συκῆς — «смоковница»; ὁ Ἑρμῆς, τοῦ Ἑρμοῦ — «Гермес». Обратите внимание на ἡ κόρη и звательное ὦ δέσποτα. Правила звательного мужских существительных изложены в т. I, с. 445.
§ 3. Существительные: второе склонение
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | ἀγρός | ἀγροί |
| Зв. | ἀγρέ | ἀγροί |
| В. | ἀγρόν | ἀγρούς |
| Р. | ἀγροῦ | ἀγρῶν |
| Д. | ἀγρῷ | ἀγροῖς |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | δένδρον | δένδρα |
| Зв. | δένδρον | δένδρα |
| В. | δένδρον | δένδρα |
| Р. | δένδρου | δένδρων |
| Д. | δένδρῳ | δένδροις |
| Число / падеж | ὁ νοῦς — ум | τὸ ὀστοῦν — кость |
|---|---|---|
| Ед. И. | νόος → νοῦς | ὀστέον → ὀστοῦν |
| Ед. В. | νόον → νοῦν | ὀστέον → ὀστοῦν |
| Ед. Р. | νόου → νοῦ | ὀστέου → ὀστοῦ |
| Ед. Д. | νόῳ → νῷ | ὀστέῳ → ὀστῷ |
| Мн. И. | νόοι → νοῖ | ὀστέα → ὀστᾶ |
| Мн. В. | νόους → νοῦς | ὀστέα → ὀστᾶ |
| Мн. Р. | νόων → νῶν | ὀστέων → ὀστῶν |
| Мн. Д. | νόοις → νοῖς | ὀστέοις → ὀστοῖς |
Как ὁ ἀγρός склоняются существительные женского рода ἡ ὁδός, ἡ θεός, ἡ νῆσος, ἡ παρθένος, ἡ ἀτραπός, а также названия городов ἡ Κόρινθος и ἡ Σάμος.
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | λαγώς | λαγῴ |
| Зв. | λαγώς | λαγῴ |
| В. | λαγών | λαγώς |
| Р. | λαγώ | λαγών |
| Д. | λαγῴ | λαγῴς |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| ἀγρός | ἀγρώ | ἀγροῖν |
| δένδρον | δένδρω | δένδροιν |
| λαγώς | λαγώ | λαγῴν |
Особые формы: ὦ ἄδελφε; τοῖς δένδροις и τοῖς δένδρεσι(ν); τὸ στάδιον во множественном — τὰ στάδια, но также οἱ στάδιοι; τὸ κανοῦν из κάνεον; винительный τὴν ἕω «зарю».
§ 4. Существительные: третье склонение
I. Основы на смычный согласный
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | λαῖλαψ | λαίλαπες |
| Зв. | λαῖλαψ | λαίλαπες |
| В. | λαίλαπα | λαίλαπας |
| Р. | λαίλαπος | λαιλάπων |
| Д. | λαίλαπι | λαίλαψι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | κόραξ | κόρακες |
| Зв. | κόραξ | κόρακες |
| В. | κόρακα | κόρακας |
| Р. | κόρακος | κοράκων |
| Д. | κόρακι | κόραξι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | λαμπάς | λαμπάδες |
| Зв. | λαμπάς | λαμπάδες |
| В. | λαμπάδα | λαμπάδας |
| Р. | λαμπάδος | λαμπάδων |
| Д. | λαμπάδι | λαμπάσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | ὄνομα | ὀνόματα |
| Зв. | ὄνομα | ὀνόματα |
| В. | ὄνομα | ὀνόματα |
| Р. | ὀνόματος | ὀνομάτων |
| Д. | ὀνόματι | ὀνόμασι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | λέων | λέοντες |
| Зв. | λέον | λέοντες |
| В. | λέοντα | λέοντας |
| Р. | λέοντος | λεόντων |
| Д. | λέοντι | λέουσι(ν) |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| λαῖλαψ | λαίλαπε | λαιλάποιν |
| κόραξ | κόρακε | κοράκοιν |
| λαμπάς | λαμπάδε | λαμπάδοιν |
| ὄνομα | ὀνόματε | ὀνομάτοιν |
| λέων | λέοντε | λεόντοιν |
Особые формы: ἡ θρίξ «волос», τριχός, τριχί, Д. мн. θριξί(ν); ἡ γυνή «женщина», γυναικός, Зв. ὦ γύναι; ὁ κῆρυξ «вестник», κήρυκος, κήρυκι; ὦ παῖ, Р. мн. παίδων; Р. мн. δᾴδων; ὁ πούς «нога», ποδός, Д. мн. ποσί(ν); ὁ ἄναξ «владыка», ἄνακτος, ἄναξι(ν); ἡ νύξ «ночь», νυκτός, νυξί(ν); τὸ γάλα «молоко», γάλακτος; В. τὴν χάριν; τὸ γόνυ «колено», γόνατος.
II. Основы на ν
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | δαίμων | δαίμονες |
| Зв. | δαῖμον | δαίμονες |
| В. | δαίμονα | δαίμονας |
| Р. | δαίμονος | δαιμόνων |
| Д. | δαίμονι | δαίμοσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | ἀγών | ἀγῶνες |
| Зв. | ἀγών | ἀγῶνες |
| В. | ἀγῶνα | ἀγῶνας |
| Р. | ἀγῶνος | ἀγώνων |
| Д. | ἀγῶνι | ἀγῶσι(ν) |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| δαίμων | δαίμονε | δαιμόνοιν |
| ἀγών | ἀγῶνε | ἀγώνοιν |
Особые формы: ἡ Πνύξ, τῆς Πυκνός; ὦ Ἄπολλον, В. Ἀπόλλωνα и Ἀπόλλω; ὦ Πόσειδον, В. Ποσειδῶ; ὁ ἀρήν «ягнёнок», ἀρνός, Д. мн. ἀρνάσι(ν); ὁ или ἡ κύων «собака», κυνός, Зв. κύον, Д. мн. κυσί(ν).
III. Основы на плавные λ, ρ
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | ῥήτωρ | ῥήτορες |
| Зв. | ῥῆτορ | ῥήτορες |
| В. | ῥήτορα | ῥήτορας |
| Р. | ῥήτορος | ῥητόρων |
| Д. | ῥήτορι | ῥήτορσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | δοτήρ | δοτῆρες |
| Зв. | δοτήρ | δοτῆρες |
| В. | δοτῆρα | δοτῆρας |
| Р. | δοτῆρος | δοτήρων |
| Д. | δοτῆρι | δοτῆρσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | φρέαρ | φρέατα |
| Зв. | φρέαρ | φρέατα |
| В. | φρέαρ | φρέατα |
| Р. | φρέατος | φρεάτων |
| Д. | φρέατι | φρέασι(ν) |
| Число / падеж | Мужчина | Отец | Мать | Дочь |
|---|---|---|---|---|
| Ед. И. | ἀνήρ | πατήρ | μήτηρ | θυγάτηρ |
| Ед. Зв. | ἄνερ | πάτερ | μῆτερ | θύγατερ |
| Ед. В. | ἄνδρα | πατέρα | μητέρα | θυγατέρα |
| Ед. Р. | ἀνδρός | πατρός | μητρός | θυγατρός |
| Ед. Д. | ἀνδρί | πατρί | μητρί | θυγατρί |
| Мн. И./Зв. | ἄνδρες | πατέρες | μητέρες | θυγατέρες |
| Мн. В. | ἄνδρας | πατέρας | μητέρας | θυγατέρας |
| Мн. Р. | ἀνδρῶν | πατέρων | μητέρων | θυγατέρων |
| Мн. Д. | ἀνδράσι(ν) | πατράσι(ν) | μητράσι(ν) | θυγατράσι(ν) |
Чередующиеся основы: πατηρ-/πατερ-/πατρ-, μητηρ-/μητερ-/μητρ-, θυγατηρ-/θυγατερ-/θυγατρ-, ἀνηρ-/ἀνερ-/ἀνδρ-.
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| ῥήτωρ | ῥήτορε | ῥητόροιν |
| δοτήρ | δοτῆρε | δοτήροιν |
| φρέαρ | φρέατε | φρεάτοιν |
| πατήρ | πατέρε | πατέροιν |
| μήτηρ | μητέρε | μητέροιν |
| θυγάτηρ | θυγατέρε | θυγατέροιν |
| ἀνήρ | ἄνδρε | ἀνδροῖν |
Особые формы: τὸ ἔαρ «весна», ἦρος; ὁ или ἡ αἰθήρ «эфир», αἰθέρος; ὦ σῶτερ; ἡ Δημήτηρ, Зв. Δήμητερ, В. Δήμητρα, Р. Δήμητρος, Д. Δήμητρι; ὁ ἀστήρ «звезда», ἀστέρος, Д. мн. ἄστρασι(ν); τὸ ὕδωρ «вода», ὕδατος; τὸ ὄναρ «сон», ὀνείρατος; ὁ μάρτυς «свидетель», μάρτυρος, Д. мн. μάρτυσι(ν); Д. мн. χερσί(ν), Р./Д. дв. χεροῖν и χειροῖν. Единственное τὸ πῦρ, πυρός относится к III склонению, множественное τὰ πυρά, Д. πυροῖς — ко II.
IV. Основы на σ
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | τεῖχος | τείχη |
| Зв. | τεῖχος | τείχη |
| В. | τεῖχος | τείχη |
| Р. | τείχους | τειχῶν |
| Д. | τείχει | τείχεσι(ν) |
| Падеж | Σωκράτης: Σωκρατεσ- | Περικλῆς: Περικλεεσ- |
|---|---|---|
| И. | Σωκράτης | Περικλῆς |
| Зв. | Σώκρατες | Περίκλεις |
| В. | Σωκράτη (также Σωκράτην) | Περικλέα |
| Р. | Σωκράτους | Περικλέους |
| Д. | Σωκράτει | Περικλεῖ |
Подобным образом склоняется ἡ τριήρης «триера»; см. т. I, с. 448–449.
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | κρέας | κρέα |
| Зв. | κρέας | κρέα |
| В. | κρέας | κρέα |
| Р. | κρέως | κρεῶν |
| Д. | κρέᾳ | κρέασι(ν) |
Некоторые слова этого типа имеют также формы с τ: например κέρατος наряду с κέρως. Двойственное τεῖχος: τὼ τείχει, τοῖν τειχοῖν.
V. Основы на ι и υ
| Падеж | Единственное | Множественное |
|---|---|---|
| И. | βότρυς | βότρυες |
| В. | βότρυν | βότρυας |
| Р. | βότρυος | βοτρύων |
| Д. | βότρυϊ | βότρυσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | πόλις | πόλεις |
| Зв. | πόλι (также πόλις) | πόλεις |
| В. | πόλιν | πόλεις |
| Р. | πόλεως | πόλεων |
| Д. | πόλει | πόλεσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | ἄστυ | ἄστη |
| Зв. | ἄστυ | ἄστη |
| В. | ἄστυ | ἄστη |
| Р. | ἄστεως | ἄστεων |
| Д. | ἄστει | ἄστεσι(ν) |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| βότρυς | βότρυε | βοτρύοιν |
| πόλις | πόλει | πολέοιν |
| ἄστυ | ἄστει | ἀστέοιν |
Основы πόλις: πολι-, πολει- и др.; ἄστυ: ἀστυ-, ἀστεϝ- и др. Подробности — в т. I, с. 449–450. Особые формы ὁ ἰχθῦς «рыба», В. ед. ἰχθῦν, В. мн. ἰχθῦς; остальные формы от ἰχθυ-: ἰχθύος и т. д.
VI. Основы на дифтонг
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | βασιλεύς | βασιλῆς (позднее βασιλεῖς) |
| Зв. | βασιλεῦ | βασιλῆς (βασιλεῖς) |
| В. | βασιλέα | βασιλέας |
| Р. | βασιλέως | βασιλέων |
| Д. | βασιλεῖ | βασιλεῦσι(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | ναῦς | νῆες |
| Зв. | ναῦ | νῆες |
| В. | ναῦν | ναῦς |
| Р. | νεώς | νεῶν |
| Д. | νηί | ναυσί(ν) |
| Падеж | Единственное число | Множественное число |
|---|---|---|
| И. | βοῦς | βόες |
| Зв. | βοῦ | βόες |
| В. | βοῦν | βοῦς |
| Р. | βοός | βοῶν |
| Д. | βοΐ | βουσί(ν) |
Основы: βασιλευ-/βασιλεϝ-, ναυ-/νηϝ-, βου-/βοϝ-.
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| βασιλεύς | βασιλέε | βασιλέοιν |
| ναῦς | νῆε | νεοῖν |
| βοῦς | βόε | βοοῖν |
Особые формы: ὁ Πειραιεύς, В. Πειραιᾶ, Р. Πειραιῶς. Имя Зевса склоняется от двух основ, Ζευ- и Δι-:
| Падеж | Форма |
|---|---|
| И. | Ζεύς |
| Зв. | Ζεῦ |
| В. | Δία |
| Р. | Διός |
| Д. | Διί |
§ 5. Прилагательные и причастия первого класса
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | καλός | καλή | καλόν |
| Ед. Зв. | καλέ | καλή | καλόν |
| Ед. В. | καλόν | καλήν | καλόν |
| Ед. Р. | καλοῦ | καλῆς | καλοῦ |
| Ед. Д. | καλῷ | καλῇ | καλῷ |
| Мн. И./Зв. | καλοί | καλαί | καλά |
| Мн. В. | καλούς | καλάς | καλά |
| Мн. Р. | καλῶν | καλῶν | καλῶν |
| Мн. Д. | καλοῖς | καλαῖς | καλοῖς |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ῥᾴδιος | ῥᾳδία | ῥᾴδιον |
| Ед. Зв. | ῥᾴδιε | ῥᾳδία | ῥᾴδιον |
| Ед. В. | ῥᾴδιον | ῥᾳδίαν | ῥᾴδιον |
| Ед. Р. | ῥᾳδίου | ῥᾳδίας | ῥᾳδίου |
| Ед. Д. | ῥᾳδίῳ | ῥᾳδίᾳ | ῥᾳδίῳ |
| Мн. И./Зв. | ῥᾴδιοι | ῥᾴδιαι | ῥᾴδια |
| Мн. В. | ῥᾳδίους | ῥᾳδίας | ῥᾴδια |
| Мн. Р. | ῥᾳδίων | ῥᾳδίων | ῥᾳδίων |
| Мн. Д. | ῥᾳδίοις | ῥᾳδίαις | ῥᾳδίοις |
Прилагательные двух окончаний: ἀθάνατος (мужской и женский), ἀθάνατον (средний) — «бессмертный». Слитные прилагательные: χρυσοῦς, χρυσῆ, χρυσοῦν из χρύσεος, -έα, -εον — «золотой»; ἀργυροῦς, ἀργυρᾶ, ἀργυροῦν из ἀργύρεος, -έα, -εον — «серебряный». Аттическое склонение: ἵλεως, ἵλεων «милостивый»; прямые падежи среднего множественного — ἵλεα.
| Время | Формы |
|---|---|
| Настоящее | λυόμενος, λυομένη, λυόμενον; φιλούμενος, φιλουμένη, φιλούμενον; τιμώμενος, τιμωμένη, τιμώμενον; δηλούμενος, δηλουμένη, δηλούμενον |
| Будущее | λυσόμενος, λυσομένη, λυσόμενον; φανούμενος, φανουμένη, φανούμενον |
| Аорист | λυσάμενος, λυσαμένη, λυσάμενον; γενόμενος, γενομένη, γενόμενον |
| Перфект | λελυμένος, λελυμένη, λελυμένον |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| καλός | καλώ, καλά, καλώ | καλοῖν, καλαῖν, καλοῖν |
| ῥᾴδιος | ῥᾳδίω, ῥᾳδία, ῥᾳδίω | ῥᾳδίοιν, ῥᾳδίαιν, ῥᾳδίοιν |
| ἵλεως | ἵλεω | ἵλεῳν |
| λυόμενος | λυομένω, λυομένα, λυομένω | λυομένοιν, λυομέναιν, λυομένοιν |
§ 6. Прилагательные второго класса
Одно окончание: например ὁ/ἡ πένης «бедный», Р. πένητος. Два окончания: основы на -ον- и -εσ-.
| Число / падеж | Мужской и женский | Средний |
|---|---|---|
| Ед. И. | σώφρων | σῶφρον |
| Ед. Зв. | σῶφρον | σῶφρον |
| Ед. В. | σώφρονα | σῶφρον |
| Ед. Р. | σώφρονος | σώφρονος |
| Ед. Д. | σώφρονι | σώφρονι |
| Мн. И./Зв. | σώφρονες | σώφρονα |
| Мн. В. | σώφρονας | σώφρονα |
| Мн. Р. | σωφρόνων | σωφρόνων |
| Мн. Д. | σώφροσι(ν) | σώφροσι(ν) |
| Число / падеж | Мужской и женский | Средний |
|---|---|---|
| Ед. И. | βελτίων | βέλτιον |
| Ед. Зв. | βέλτιον | βέλτιον |
| Ед. В. | βελτίονα (βελτίω) | βέλτιον |
| Ед. Р. | βελτίονος | βελτίονος |
| Ед. Д. | βελτίονι | βελτίονι |
| Мн. И. | βελτίονες (βελτίους) | βελτίονα (βελτίω) |
| Мн. Зв. | βελτίονες | βελτίονα |
| Мн. В. | βελτίονας (βελτίους) | βελτίονα (βελτίω) |
| Мн. Р. | βελτιόνων | βελτιόνων |
| Мн. Д. | βελτίοσι(ν) | βελτίοσι(ν) |
В скобках даны формы сравнительной степени от основы на -ιοσ-.
| Число / падеж | Мужской и женский | Средний |
|---|---|---|
| Ед. И. | ἀληθής | ἀληθές |
| Ед. В. | ἀληθῆ | ἀληθές |
| Ед. Р. | ἀληθοῦς | ἀληθοῦς |
| Ед. Д. | ἀληθεῖ | ἀληθεῖ |
| Мн. И. | ἀληθεῖς | ἀληθῆ |
| Мн. В. | ἀληθεῖς | ἀληθῆ |
| Мн. Р. | ἀληθῶν | ἀληθῶν |
| Мн. Д. | ἀληθέσι(ν) | ἀληθέσι(ν) |
Звательный единственного ἀληθές во всех родах; множественного — ἀληθεῖς (м./ж.), ἀληθῆ (ср.).
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| σώφρων | σώφρονε | σωφρόνοιν |
| βελτίων | βελτίονε | βελτιόνοιν |
| ἀληθής | ἀληθεῖ | ἀληθοῖν |
§ 7. Прилагательные и причастия смешанного склонения
Мужской и средний род следуют III склонению, женский — I.
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | πᾶς | πᾶσα | πᾶν |
| Ед. В. | πάντα | πᾶσαν | πᾶν |
| Ед. Р. | παντός | πάσης | παντός |
| Ед. Д. | παντί | πάσῃ | παντί |
| Мн. И. | πάντες | πᾶσαι | πάντα |
| Мн. В. | πάντας | πάσας | πάντα |
| Мн. Р. | πάντων | πασῶν | πάντων |
| Мн. Д. | πᾶσι(ν) | πάσαις | πᾶσι(ν) |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | χαρίεις | χαρίεσσα | χαρίεν |
| Ед. Зв. | χαρίεν | χαρίεσσα | χαρίεν |
| Ед. В. | χαρίεντα | χαρίεσσαν | χαρίεν |
| Ед. Р. | χαρίεντος | χαριέσσης | χαρίεντος |
| Ед. Д. | χαρίεντι | χαριέσσῃ | χαρίεντι |
| Мн. И./Зв. | χαρίεντες | χαρίεσσαι | χαρίεντα |
| Мн. В. | χαρίεντας | χαριέσσας | χαρίεντα |
| Мн. Р. | χαριέντων | χαριεσσῶν | χαριέντων |
| Мн. Д. | χαρίεσι(ν) | χαριέσσαις | χαρίεσι(ν) |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | μέλας | μέλαινα | μέλαν |
| Ед. Зв. | μέλαν | μέλαινα | μέλαν |
| Ед. В. | μέλανα | μέλαιναν | μέλαν |
| Ед. Р. | μέλανος | μελαίνης | μέλανος |
| Ед. Д. | μέλανι | μελαίνῃ | μέλανι |
| Мн. И./Зв. | μέλανες | μέλαιναι | μέλανα |
| Мн. В. | μέλανας | μελαίνας | μέλανα |
| Мн. Р. | μελάνων | μελαινῶν | μελάνων |
| Мн. Д. | μέλασι(ν) | μελαίναις | μέλασι(ν) |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ταχύς | ταχεῖα | ταχύ |
| Ед. В. | ταχύν | ταχεῖαν | ταχύ |
| Ед. Р. | ταχέος | ταχείας | ταχέος |
| Ед. Д. | ταχεῖ | ταχείᾳ | ταχεῖ |
| Мн. И. | ταχεῖς | ταχεῖαι | ταχέα |
| Мн. В. | ταχεῖς | ταχείας | ταχέα |
| Мн. Р. | ταχέων | ταχειῶν | ταχέων |
| Мн. Д. | ταχέσι(ν) | ταχείαις | ταχέσι(ν) |
Звательный ταχύς: единственное ταχύ, ταχεῖα, ταχύ; множественное совпадает с именительным.
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| μέλας | μέλανε, μελαίνα, μέλανε | μελάνοιν, μελαίναιν, μελάνοιν |
| ταχύς | ταχεῖ, ταχεία, ταχεῖ | ταχέοιν, ταχείαιν, ταχέοιν |
1. Тематические причастия на -ων, -ουσα, -ον
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ὤν | οὖσα | ὄν |
| Ед. В. | ὄντα | οὖσαν | ὄν |
| Ед. Р. | ὄντος | οὔσης | ὄντος |
| Ед. Д. | ὄντι | οὔσῃ | ὄντι |
| Мн. И. | ὄντες | οὖσαι | ὄντα |
| Мн. В. | ὄντας | οὔσας | ὄντα |
| Мн. Р. | ὄντων | οὐσῶν | ὄντων |
| Мн. Д. | οὖσι(ν) | οὔσαις | οὖσι(ν) |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | λύων | λύουσα | λῦον |
| Ед. В. | λύοντα | λύουσαν | λῦον |
| Ед. Р. | λύοντος | λυούσης | λύοντος |
| Ед. Д. | λύοντι | λυούσῃ | λύοντι |
| Мн. И. | λύοντες | λύουσαι | λύοντα |
| Мн. В. | λύοντας | λυούσας | λύοντα |
| Мн. Р. | λυόντων | λυουσῶν | λυόντων |
| Мн. Д. | λύουσι(ν) | λυούσαις | λύουσι(ν) |
Сходным образом склоняются φιλῶν, φιλοῦσα, φιλοῦν; τιμῶν, τιμῶσα, τιμῶν; δηλῶν, δηλοῦσα, δηλοῦν; будущее λύσων, λύσουσα, λῦσον; второй аорист λαβών, λαβοῦσα, λαβόν.
2. Атематические причастия
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | λύσας | λύσασα | λῦσαν |
| Ед. В. | λύσαντα | λύσασαν | λῦσαν |
| Ед. Р. | λύσαντος | λυσάσης | λύσαντος |
| Ед. Д. | λύσαντι | λυσάσῃ | λύσαντι |
| Мн. И. | λύσαντες | λύσασαι | λύσαντα |
| Мн. В. | λύσαντας | λυσάσας | λύσαντα |
| Мн. Р. | λυσάντων | λυσασῶν | λυσάντων |
| Мн. Д. | λύσασι(ν) | λυσάσαις | λύσασι(ν) |
По типу на -ας, -ασα, -αν склоняются также ἱστάς, ἱστᾶσα, ἱστάν и βάς, βᾶσα, βάν (третий аорист).
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | λυθείς | λυθεῖσα | λυθέν |
| Ед. В. | λυθέντα | λυθεῖσαν | λυθέν |
| Ед. Р. | λυθέντος | λυθείσης | λυθέντος |
| Ед. Д. | λυθέντι | λυθείσῃ | λυθέντι |
| Мн. И. | λυθέντες | λυθεῖσαι | λυθέντα |
| Мн. В. | λυθέντας | λυθείσας | λυθέντα |
| Мн. Р. | λυθέντων | λυθεισῶν | λυθέντων |
| Мн. Д. | λυθεῖσι(ν) | λυθείσαις | λυθεῖσι(ν) |
По типу -εις, -εισα, -εν склоняются τιθείς, τιθεῖσα, τιθέν и εἵς, εἷσα, ἕν.
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | διδούς | διδοῦσα | διδόν |
| Ед. В. | διδόντα | διδοῦσαν | διδόν |
| Ед. Р. | διδόντος | διδούσης | διδόντος |
| Ед. Д. | διδόντι | διδούσῃ | διδόντι |
| Мн. И. | διδόντες | διδοῦσαι | διδόντα |
| Мн. В. | διδόντας | διδούσας | διδόντα |
| Мн. Р. | διδόντων | διδουσῶν | διδόντων |
| Мн. Д. | διδοῦσι(ν) | διδούσαις | διδοῦσι(ν) |
Так же склоняется γνούς, γνοῦσα, γνόν — причастие третьего аориста.
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | δεικνύς | δεικνῦσα | δεικνύν |
| Ед. В. | δεικνύντα | δεικνῦσαν | δεικνύν |
| Ед. Р. | δεικνύντος | δεικνύσης | δεικνύντος |
| Ед. Д. | δεικνύντι | δεικνύσῃ | δεικνύντι |
| Мн. И. | δεικνύντες | δεικνῦσαι | δεικνύντα |
| Мн. В. | δεικνύντας | δεικνύσας | δεικνύντα |
| Мн. Р. | δεικνύντων | δεικνυσῶν | δεικνύντων |
| Мн. Д. | δεικνῦσι(ν) | δεικνύσαις | δεικνῦσι(ν) |
3. Причастие перфекта
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | λελυκώς | λελυκυῖα | λελυκός |
| Ед. В. | λελυκότα | λελυκυῖαν | λελυκός |
| Ед. Р. | λελυκότος | λελυκυίας | λελυκότος |
| Ед. Д. | λελυκότι | λελυκυίᾳ | λελυκότι |
| Мн. И. | λελυκότες | λελυκυῖαι | λελυκότα |
| Мн. В. | λελυκότας | λελυκυίας | λελυκότα |
| Мн. Р. | λελυκότων | λελυκυιῶν | λελυκότων |
| Мн. Д. | λελυκόσι(ν) | λελυκυίαις | λελυκόσι(ν) |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| ὤν | ὄντε, οὔσα, ὄντε | ὄντοιν, οὔσαιν, ὄντοιν |
| λύων | λύοντε, λυούσα, λύοντε | λυόντοιν, λυούσαιν, λυόντοιν |
| λύσας | λύσαντε, λυσάσα, λύσαντε | λυσάντοιν, λυσάσαιν, λυσάντοιν |
| λυθείς | λυθέντε, λυθείσα, λυθέντε | λυθέντοιν, λυθείσαιν, λυθέντοιν |
| διδούς | διδόντε, διδούσα, διδόντε | διδόντοιν, διδούσαιν, διδόντοιν |
| δεικνύς | δεικνύντε, δεικνύσα, δεικνύντε | δεικνύντοιν, δεικνύσαιν, δεικνύντοιν |
| λελυκώς | λελυκότε, λελυκυία, λελυκότε | λελυκότοιν, λελυκυίαιν, λελυκότοιν |
§ 8. Неправильные прилагательные
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И./Зв. | μέγας | μεγάλη | μέγα |
| Ед. В. | μέγαν | μεγάλην | μέγα |
| Ед. Р. | μεγάλου | μεγάλης | μεγάλου |
| Ед. Д. | μεγάλῳ | μεγάλῃ | μεγάλῳ |
| Мн. И./Зв. | μεγάλοι | μεγάλαι | μεγάλα |
| Мн. В. | μεγάλους | μεγάλας | μεγάλα |
| Мн. Р. | μεγάλων | μεγάλων | μεγάλων |
| Мн. Д. | μεγάλοις | μεγάλαις | μεγάλοις |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | πολύς | πολλή | πολύ |
| Ед. В. | πολύν | πολλήν | πολύ |
| Ед. Р. | πολλοῦ | πολλῆς | πολλοῦ |
| Ед. Д. | πολλῷ | πολλῇ | πολλῷ |
| Мн. И. | πολλοί | πολλαί | πολλά |
| Мн. В. | πολλούς | πολλάς | πολλά |
| Мн. Р. | πολλῶν | πολλῶν | πολλῶν |
| Мн. Д. | πολλοῖς | πολλαῖς | πολλοῖς |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| μέγας | μεγάλω, μεγάλα, μεγάλω | μεγάλοιν, μεγάλαιν, μεγάλοιν |
§ 9. Степени сравнения прилагательных
| Положительная | Сравнительная | Превосходная |
|---|---|---|
| ἀνδρεῖος | ἀνδρειότερος | ἀνδρειότατος |
| χαλεπός | χαλεπώτερος | χαλεπώτατος |
| ἀληθής | ἀληθέστερος | ἀληθέστατος |
| σώφρων | σωφρονέστερος | σωφρονέστατος |
Дополнительные сведения — т. I, с. 457–458; особые формы — т. II, с. 274–275. Склонение некоторых сравнительных степеней дано в § 6 этой страницы.
§ 10. Образование и степени сравнения наречий
Оригинал отсылает к т. I, с. 464. Для удобства повторено правило из первого тома: наречие на -ως получается заменой конечного -ν родительного множественного прилагательного на -ς без изменения ударения. Сравнительная степень — средний род единственного сравнительного прилагательного, превосходная — средний род множественного превосходного.
| Прилагательное | Родительный множественного | Наречие |
|---|---|---|
| καλός | καλῶν | καλῶς — хорошо, красиво |
| σώφρων | σωφρόνων | σωφρόνως — благоразумно |
| ἀληθής | ἀληθῶν | ἀληθῶς — истинно |
| ταχύς | ταχέων | ταχέως — быстро |
| Положительная | Сравнительная | Превосходная |
|---|---|---|
| ἀνδρείως | ἀνδρειότερον | ἀνδρειότατα |
| χαλεπῶς | χαλεπώτερον | χαλεπώτατα |
| ἀληθῶς | ἀληθέστερον | ἀληθέστατα |
| σωφρόνως | σωφρονέστερον | σωφρονέστατα |
| εὖ — хорошо | ἄμεινον | ἄριστα |
| κακῶς — плохо | κάκιον | κάκιστα |
| πολύ — много | πλέον | πλεῖστα |
| μάλα — очень | μᾶλλον | μάλιστα |
§ 11. Указательные местоимения
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | οὗτος | αὕτη | τοῦτο |
| Ед. В. | τοῦτον | ταύτην | τοῦτο |
| Ед. Р. | τούτου | ταύτης | τούτου |
| Ед. Д. | τούτῳ | ταύτῃ | τούτῳ |
| Мн. И. | οὗτοι | αὗται | ταῦτα |
| Мн. В. | τούτους | ταύτας | ταῦτα |
| Мн. Р. | τούτων | τούτων | τούτων |
| Мн. Д. | τούτοις | ταύταις | τούτοις |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ἐκεῖνος | ἐκείνη | ἐκεῖνο |
| Ед. В. | ἐκεῖνον | ἐκείνην | ἐκεῖνο |
| Ед. Р. | ἐκείνου | ἐκείνης | ἐκείνου |
| Ед. Д. | ἐκείνῳ | ἐκείνῃ | ἐκείνῳ |
| Мн. И. | ἐκεῖνοι | ἐκεῖναι | ἐκεῖνα |
| Мн. В. | ἐκείνους | ἐκείνας | ἐκεῖνα |
| Мн. Р. | ἐκείνων | ἐκείνων | ἐκείνων |
| Мн. Д. | ἐκείνοις | ἐκείναις | ἐκείνοις |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ὅδε | ἥδε | τόδε |
| Ед. В. | τόνδε | τήνδε | τόδε |
| Ед. Р. | τοῦδε | τῆσδε | τοῦδε |
| Ед. Д. | τῷδε | τῇδε | τῷδε |
| Мн. И. | οἵδε | αἵδε | τάδε |
| Мн. В. | τούσδε | τάσδε | τάδε |
| Мн. Р. | τῶνδε | τῶνδε | τῶνδε |
| Мн. Д. | τοῖσδε | ταῖσδε | τοῖσδε |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| οὗτος | τούτω | τούτοιν |
| ἐκεῖνος | ἐκείνω | ἐκείνοιν |
| ὅδε | τώδε | τοῖνδε |
§ 12. Местоимение αὐτός
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | αὐτός | αὐτή | αὐτό |
| Ед. В. | αὐτόν | αὐτήν | αὐτό |
| Ед. Р. | αὐτοῦ | αὐτῆς | αὐτοῦ |
| Ед. Д. | αὐτῷ | αὐτῇ | αὐτῷ |
| Мн. И. | αὐτοί | αὐταί | αὐτά |
| Мн. В. | αὐτούς | αὐτάς | αὐτά |
| Мн. Р. | αὐτῶν | αὐτῶν | αὐτῶν |
| Мн. Д. | αὐτοῖς | αὐταῖς | αὐτοῖς |
Двойственное: αὐτώ, αὐτοῖν. Значения: «сам»; с артиклем в атрибутивной позиции — «тот же самый»; в косвенных падежах — также личное местоимение «его, ему» и т. д.
§ 13. Вопросительное местоимение τίς; τί;
| Число / падеж | Мужской и женский | Средний |
|---|---|---|
| Ед. И. | τίς; | τί; |
| Ед. В. | τίνα; | τί; |
| Ед. Р. | τίνος; | τίνος; |
| Ед. Д. | τίνι; | τίνι; |
| Мн. И. | τίνες; | τίνα; |
| Мн. В. | τίνας; | τίνα; |
| Мн. Р. | τίνων; | τίνων; |
| Мн. Д. | τίσι(ν); | τίσι(ν); |
Двойственное: τίνε;, τίνοιν;. Во всех формах острое ударение стоит на первом гласном и никогда не заменяется тяжёлым. Значение: «кто? что? какой?».
§ 14. Неопределённое местоимение τις, τι
Склоняется так же, как вопросительное местоимение § 13, но во всех формах является энклитикой. Значение: «кто-то, что-то, какой-то».
| Число / падеж | Мужской и женский | Средний |
|---|---|---|
| Ед. И. | τις | τι |
| Ед. В. | τινα | τι |
| Ед. Р. | τινος | τινος |
| Ед. Д. | τινι | τινι |
| Мн. И. | τινες | τινα |
| Мн. В. | τινας | τινα |
| Мн. Р. | τινων | τινων |
| Мн. Д. | τισι(ν) | τισι(ν) |
Двойственное: τινε, τινοιν; ударение в речи зависит от энклитического употребления.
§ 15. Личные местоимения
| Падеж | 1-е ед. | 1-е мн. | 2-е ед. | 2-е мн. |
|---|---|---|---|---|
| И. | ἐγώ | ἡμεῖς | σύ | ὑμεῖς |
| В. | ἐμέ, με | ἡμᾶς | σέ, σε | ὑμᾶς |
| Р. | ἐμοῦ, μου | ἡμῶν | σοῦ, σου | ὑμῶν |
| Д. | ἐμοί, μοι | ἡμῖν | σοί, σοι | ὑμῖν |
В роли личного местоимения 3-го лица в винительном, родительном и дательном употребляются формы αὐτός (§ 12); в именительном αὐτός имеет усилительное значение «он сам». Двойственное 1-го лица: νώ, νῷν — «мы двое»; 2-го лица: σφώ, σφῷν — «вы двое».
§ 16. Возвратные местоимения
| Число / падеж | 1-е м. | 1-е ж. | 2-е м. | 2-е ж. |
|---|---|---|---|---|
| Ед. В. | ἐμαυτόν | ἐμαυτήν | σεαυτόν | σεαυτήν |
| Ед. Р. | ἐμαυτοῦ | ἐμαυτῆς | σεαυτοῦ | σεαυτῆς |
| Ед. Д. | ἐμαυτῷ | ἐμαυτῇ | σεαυτῷ | σεαυτῇ |
| Мн. В. | ἡμᾶς αὐτούς | ἡμᾶς αὐτάς | ὑμᾶς αὐτούς | ὑμᾶς αὐτάς |
| Мн. Р. | ἡμῶν αὐτῶν | ἡμῶν αὐτῶν | ὑμῶν αὐτῶν | ὑμῶν αὐτῶν |
| Мн. Д. | ἡμῖν αὐτοῖς | ἡμῖν αὐταῖς | ὑμῖν αὐτοῖς | ὑμῖν αὐταῖς |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. В. | ἑαυτόν | ἑαυτήν | ἑαυτό |
| Ед. Р. | ἑαυτοῦ | ἑαυτῆς | ἑαυτοῦ |
| Ед. Д. | ἑαυτῷ | ἑαυτῇ | ἑαυτῷ |
| Мн. В. | ἑαυτούς | ἑαυτάς | ἑαυτά |
| Мн. Р. | ἑαυτῶν | ἑαυτῶν | ἑαυτῶν |
| Мн. Д. | ἑαυτοῖς | ἑαυταῖς | ἑαυτοῖς |
Вместо σεαυτόν и соответствующих форм часто встречаются σαυτόν и т. п. Ἑαυτόν и другие формы также стягиваются: αὑτόν и т. п. От форм αὐτός эти сокращённые возвратные отличаются только густым придыханием: αὑτοῦ ≠ αὐτοῦ.
§ 17. Взаимное местоимение
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Мн. В. | ἀλλήλους | ἀλλήλας | ἄλληλα |
| Мн. Р. | ἀλλήλων | ἀλλήλων | ἀλλήλων |
| Мн. Д. | ἀλλήλοις | ἀλλήλαις | ἀλλήλοις |
| Форма / слово | И., Зв., В. двойственного | Р., Д. двойственного |
|---|---|---|
| В. / Р., Д. | ἀλλήλω, ἀλλήλα, ἀλλήλω | ἀλλήλοιν, ἀλλήλαιν, ἀλλήλοιν |
§ 18. Местоимения ἕ и σφεῖς
Оригинал отсылает к с. 441–442 второго тома, где рассматриваются возвратные местоимения ἕ (Р. οὗ, Д. οἷ) и σφεῖς (В. σφᾶς, Р. σφῶν, Д. σφίσι[ν]). Эти страницы не входят в приложенный справочник. Здесь сохранён приведённый в нём перечень форм.
§ 19. Притяжательные слова
| Лицо владельца | Один владелец | Несколько владельцев |
|---|---|---|
| 1-е | ἐμός, ἐμή, ἐμόν — мой | ἡμέτερος, ἡμετέρα, ἡμέτερον — наш |
| 2-е | σός, σή, σόν — твой | ὑμέτερος, ὑμετέρα, ὑμέτερον — ваш |
Родительные αὐτοῦ, αὐτῆς, αὐτῶν и возвратного местоимения ἑαυτοῦ и т. д. употребляются как притяжательные; см. т. II, с. 72–73. Возвратное притяжательное σφέτερος, σφετέρα, σφέτερον «их собственный, свой» рассмотрено на с. 442.
§ 20. Относительное местоимение
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ὅς | ἥ | ὅ |
| Ед. В. | ὅν | ἥν | ὅ |
| Ед. Р. | οὗ | ἧς | οὗ |
| Ед. Д. | ᾧ | ᾗ | ᾧ |
| Мн. И. | οἵ | αἵ | ἅ |
| Мн. В. | οὕς | ἅς | ἅ |
| Мн. Р. | ὧν | ὧν | ὧν |
| Мн. Д. | οἷς | αἷς | οἷς |
Двойственное: ὥ, οἷν.
§ 21. Неопределённо-относительное местоимение ὅστις, ἥτις, ὅ τι
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| Ед. И. | ὅστις | ἥτις | ὅ τι |
| Ед. В. | ὅντινα | ἥντινα | ὅ τι |
| Ед. Р. | οὗτινος | ἧστινος | οὗτινος |
| Ед. Д. | ᾧτινι | ᾗτινι | ᾧτινι |
| Мн. И. | οἵτινες | αἵτινες | ἅτινα |
| Мн. В. | οὕστινας | ἅστινας | ἅτινα |
| Мн. Р. | ὧντινων | ὧντινων | ὧντινων |
| Мн. Д. | οἷστισι(ν) | αἷστισι(ν) | οἷστισι(ν) |
§ 22. Числительные
| Число | Форма | Число | Форма |
|---|---|---|---|
| 1 | εἷς, μία, ἕν | 11 | ἕνδεκα |
| 2 | δύο | 12 | δώδεκα |
| 3 | τρεῖς, τρία | 13 | τρεῖς (τρία) καὶ δέκα / τρεισκαίδεκα |
| 4 | τέτταρες, τέτταρα | 14 | τέτταρες (τέτταρα) καὶ δέκα |
| 5 | πέντε | 15 | πεντεκαίδεκα |
| 6 | ἕξ | 16 | ἑκκαίδεκα |
| 7 | ἑπτά | 17 | ἑπτακαίδεκα |
| 8 | ὀκτώ | 18 | ὀκτωκαίδεκα |
| 9 | ἐννέα | 19 | ἐννεακαίδεκα |
| 10 | δέκα | 20 | εἴκοσι(ν) |
Для 13 в среднем роде употребляется также τριακαίδεκα. Составные: 21 — εἷς (μία, ἕν) καὶ εἴκοσι(ν); 22 — δύο καὶ εἴκοσι(ν); 23 — τρεῖς (τρία) καὶ εἴκοσι(ν).
| Число | Количественное | Порядковое, мужской род |
|---|---|---|
| 30 | τριάκοντα | τριακοστός |
| 40 | τετταράκοντα | τετταρακοστός |
| 50 | πεντήκοντα | πεντηκοστός |
| 60 | ἑξήκοντα | ἑξηκοστός |
| 70 | ἑβδομήκοντα | ἑβδομηκοστός |
| 80 | ὀγδοήκοντα | ὀγδοηκοστός |
| 90 | ἐνενήκοντα | ἐνενηκοστός |
| 100 | ἑκατόν | ἑκατοστός |
| 200 | διακόσιοι, -αι, -α | διακοσιοστός |
| 300 | τριακόσιοι, -αι, -α | τριακοσιοστός |
| 400 | τετρακόσιοι, -αι, -α | τετρακοσιοστός |
| 500 | πεντακόσιοι, -αι, -α | πεντακοσιοστός |
| 600 | ἑξακόσιοι, -αι, -α | ἑξακοσιοστός |
| 700 | ἑπτακόσιοι, -αι, -α | ἑπτακοσιοστός |
| 800 | ὀκτακόσιοι, -αι, -α | ὀκτακοσιοστός |
| 900 | ἐνακόσιοι, -αι, -α | ἐνακοσιοστός |
| 1000 | χίλιοι, -αι, -α | χιλιοστός |
| 2000 | δισχίλιοι, -αι, -α | δισχιλιοστός |
| 3000 | τρισχίλιοι, -αι, -α | τρισχιλιοστός |
| 10 000 | μύριοι, -αι, -α | μυριοστός |
| 100 000 | δεκακισμύριοι, -αι, -α | δεκακισμυριοστός |
| Число / падеж | Мужской род | Женский род | Средний род |
|---|---|---|---|
| И. | εἷς | μία | ἕν |
| В. | ἕνα | μίαν | ἕν |
| Р. | ἑνός | μιᾶς | ἑνός |
| Д. | ἑνί | μιᾷ | ἑνί |
| Падеж | δύο: все роды | τρεῖς: м./ж. | τρία: ср. | τέτταρες: м./ж. | τέτταρα: ср. |
|---|---|---|---|---|---|
| И. | δύο | τρεῖς | τρία | τέτταρες | τέτταρα |
| В. | δύο | τρεῖς | τρία | τέτταρας | τέτταρα |
| Р. | δυοῖν | τριῶν | τριῶν | τεττάρων | τεττάρων |
| Д. | δυοῖν | τρισί(ν) | τρισί(ν) | τέτταρσι(ν) | τέτταρσι(ν) |
По образцу εἷς склоняются οὐδείς, οὐδεμία, οὐδέν и μηδείς, μηδεμία, μηδέν.
| Число | Мужской род | Число | Мужской род |
|---|---|---|---|
| 1-й | πρῶτος | 6-й | ἕκτος |
| 2-й | δεύτερος | 7-й | ἕβδομος |
| 3-й | τρίτος | 8-й | ὄγδοος |
| 4-й | τέταρτος | 9-й | ἔνατος |
| 5-й | πέμπτος | 10-й | δέκατος |
| 11-й | ἑνδέκατος | 12-й | δωδέκατος |
| 20-й | εἰκοστός | 100-й | ἑκατοστός |
| 1000-й | χιλιοστός | 10 000-й | μυριοστός |
| Число | Форма |
|---|---|
| 13-й | τρίτος καὶ δέκατος |
| 14-й | τέταρτος καὶ δέκατος |
| 15-й | πέμπτος καὶ δέκατος |
| 16-й | ἕκτος καὶ δέκατος |
| 17-й | ἕβδομος καὶ δέκατος |
| 18-й | ὄγδοος καὶ δέκατος |
| 19-й | ἔνατος καὶ δέκατος |
| 21-й | εἷς (или πρῶτος) καὶ εἰκοστός |
| 22-й | δεύτερος καὶ εἰκοστός |
| 23-й | τρίτος καὶ εἰκοστός |
Числовые наречия: ἅπαξ «один раз», δίς «дважды», τρίς «трижды», τετράκις, πεντάκις, ἑξάκις, ἑπτάκις, ὀκτάκις, ἐνάκις, δεκάκις и т. д.
§ 23. Предлоги
Здесь собраны значения, встретившиеся в обоих томах. Р. — родительный, Д. — дательный, В. — винительный. Перевод выбирается по контексту; перечень не исчерпывает всех употреблений каждого предлога.
| Управление | Значения и примеры |
|---|---|
| ἅμα + Д. | Вместе с: ἅμα τῷ παιδί — с мальчиком; во временных выражениях: ἅμα ἕῳ — на рассвете. |
| ἀνά + В. | Вверх по, вдоль: ἀνὰ ποταμὸν πλέω — плыву вверх по реке; ἀνὰ τὴν ὁδὸν βαδίζω — иду по дороге. |
| ἀντί + Р. | Вместо: βασιλεύειν ἀντί τινος — царствовать вместо кого-либо. |
| ἀντίον + Р. | Напротив: ἀντίον τῆς ἵππου — напротив конницы. |
| ἀπό + Р. | От, из: ἀπὸ τοῦ ἄστεως — из города. |
| διά + Р. | Через: διὰ τοῦ ὁμίλου — через толпу; в течение: δι’ ὅλου τοῦ βίου — всю жизнь, διὰ τῆς νυκτός — в течение ночи. Δι’ ὀλίγου — вскоре; противоположное διὰ πολλοῦ — спустя долгое время. |
| διά + В. | Из-за, по причине: διὰ τί; — почему?; διὰ τοῦτο — поэтому. |
| ἐγγύς + Р. | Близ: ἐγγὺς τῆς οἰκίας — около дома. |
| εἰς (также ἐς) + В. | В, к: εἰς τὸν ἀγρόν — на поле; εἰς τὴν κρήνην — к источнику; εἰς τὴν νῆσον ἀφίκοντο — прибыли на остров. На срок: εἰς πολλὰς ἡμέρας — на много дней. Для, с целью: εἰς τὸ λέγειν τε καὶ πράττειν — для речей и действий. Против: ἔχθρα, πόλεμος εἴς τινα — вражда, война против кого-либо. |
| ἐκ / ἐξ + Р. | Из: ἐκ τοῦ ἀγροῦ — с поля; ἐξ употребляется перед гласным. |
| ἐκτός + Р. | Вне: ἐκτὸς ὁρίων — за пределами границ. |
| ἐν + Д. | В: ἐν ταῖς Ἀθήναις — в Афинах; ἐν τῇ ὁδῷ — на дороге. Среди: ἐν τοῖς δούλοις — среди рабов. |
| ἕνεκα после Р. | Ради, с целью: τίνος ἕνεκα; — ради чего? зачем? |
| ἐντός + Р. | Внутри: λιμένος πολυβενθέος ἐντός — внутри глубокой гавани (πολυβενθέος = πολυβενθοῦς). |
| ἐξόπισθε(ν) + Р. | Позади: ἐξόπισθε τῆς κανηφόρου — позади канефоры. |
| ἔξω + Р. | Вне: ἔξω τῶν τειχῶν — за стенами. |
| ἐπί + Р. | По направлению к: ἐπὶ τῆς Κορίνθου — к Коринфу. На: ἐπὶ τῶν βάθρων — на ступенях. |
| ἐπί + Д. | У: ἐπὶ τῇ θύρᾳ — у двери. За, по цене: ἐπὶ μιᾷ δραχμῇ — за одну драхму. Для: ἐπὶ ναυμαχίᾳ — для морского сражения. |
| ἐπί + В. | Против: ὁ Ἄργος ὁρμᾷ ἐπὶ τὸν λύκον — Арг бросается на волка. На: ἐπὶ ἄκραν τὴν ἀκτὴν ἀναβαίνειν — подниматься на вершину берега; καθιζόμενοι ἐπὶ τὸν ὄχθον — усаживаясь на берег. На, для (цель): ἐπὶ πόλεμον — на войну. На срок: ἐπὶ δύο ἔτεα — на два года. |
| κατά + В. | Вниз по, вдоль: ὁ Φίλιππος σπεύδει κατὰ τὴν ὁδόν — Филипп спешит по дороге. Распределительно: κατ’ ἔτος — ежегодно; καθ’ ἡμέραν — ежедневно. По: κατὰ θάλατταν — по морю. В: κατὰ τοῦτο τοῦ ὄρους ἐφύλαττον οἱ ὁπλῖται — в этой части горы несли стражу гоплиты; κατ’ οἶκον — дома. Согласно: κατὰ νόμον — по закону. Во время: κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον — в то время. Через, по: κατὰ τοὺς θησαυρούς — по сокровищницам. Относительно: κατὰ τὸν παῖδα — что касается мальчика. После: κατ’ αὐτόν — после него. |
| μετά + Р. | Вместе с: μετὰ τῶν ἑταίρων — с товарищами. |
| μετά + В. | После: μετὰ τὸ δεῖπνον — после обеда. Вслед за: ὁ Φίλιππος σπεύδει μετ’ αὐτούς — Филипп спешит за ними. |
| ὄπισθε(ν) + Р. | Позади: ὄπισθεν τοῦ ἱεροῦ — позади святилища. |
| παρά + Р. | От: παρὰ σοῦ — от тебя. |
| παρά + Д. | У, дома у: παρ’ ἑαυτῷ — у себя. |
| παρά + В. | К лицу: τὸν παῖδα φέρομεν παρὰ ἰατρόν τινα — несём мальчика к какому-нибудь врачу. Вдоль: παρὰ τὴν Σικελίαν πλέων — плывя вдоль Сицилии. Распределительно: παρ’ ἑκάστην ἡμέραν = καθ’ ἡμέραν — каждый день. |
| πέραν + Р. | По ту сторону: πέραν τοῦ ποταμοῦ — за рекой. |
| περί + Р. | Вокруг (редко): περὶ Τροίας — вокруг Трои. О, относительно: περὶ τοῦ πολέμου — о войне. |
| περί + Д. | За, о (при глаголах страха): φοβοῦμαι περὶ τῷ χωρίῳ — боюсь за местность. |
| περί + В. | Вокруг: περὶ Τροίαν — вокруг Трои. |
| πλήν + Р. | Кроме: πλὴν ἑνός — кроме одного. |
| πλησίον + Р. | Близ: πλησίον τοῦ ναοῦ — около храма. |
| πρό + Р. | До: πρὸ τῆς νυκτός — до ночи. Перед: πρὸ τοῦ ἱεροῦ — перед святилищем. Предпочтительно перед: πρὸ εἰρήνης — предпочитая миру. |
| πρός + Р. | Под покровительством: πρὸς Διός εἰσι ξεῖνοι — чужеземцы находятся под покровительством Зевса («Одиссея» VI, 207; ξεῖνοι = ξένοι). |
| πρός + Д. | У, близ: πρὸς τῇ γῇ — у земли; πρὸς τῷ Ἀρτεμισίῳ — у Артемисия. Вдобавок к: πρὸς τούτοις — сверх того. |
| πρός + В. | К: πρὸς τὸ ἕρμα — к рифу. О, против: πρὸς τοὺς λίθους πταίων — спотыкаясь о камни. На: ὁ λίθος πίπτει πρὸς τὸν τοῦ Δικαιοπόλιδος πόδα — камень падает на ногу Дикеополя. К (время): πρὸς ἑσπέραν — к вечеру. По сравнению с: πρὸς τοὺς ἄλλους σωφρονέστατός ἐστιν — по сравнению с остальными он самый благоразумный. |
| σύν (также ξύν) + Д. | С: σὺν θεῷ — с помощью бога. |
| ὑπέρ + Р. | За: φοβοῦμαι ὑπὲρ σοῦ — боюсь за тебя. Над: τὰ ὑπὲρ Θερμοπυλῶν στενά — проходы над Фермопилами. |
| ὑπέρ + В. | Через, поверх: ἀτραπὸς ὑπὲρ τὸ ὄρος φέρουσα — тропа, ведущая через гору. |
| ὑπό + Р. | Под, из-под: ὑπὸ τῶν προβάτων — из-под овец. Действующее лицо при пассиве: ὑπὸ τῶν πολεμίων — врагами. Из-за: ὑπὸ τῆς παρεούσης συμφορῆς — из-за нынешнего бедствия (= ὑπὸ τῆς παρούσης συμφορᾶς). |
| ὑπό + Д. | Под: ὑπὸ τῷ δένδρῳ — под деревом. |
| ὑπό + В. | Под (направление): ὑπὸ τὸ ζυγόν — под ярмо. Во время, к: ὑπὸ νύκτα — к ночи, ночью. |
Схематическое изображение пространственных значений некоторых предлогов — т. I, с. 129.
§ 24. Глаголы с родительным или дательным
| Глагол | Значение и примечание |
|---|---|
| αἰσθάνομαι | воспринимаю, замечаю, понимаю; также с В. |
| ἀκούω | слышу, слушаю: лицо — Р., содержание обычно В. |
| ἁμαρτάνω | не попадаю в цель, промахиваюсь |
| ἀπέχω, ἀπέχομαι | нахожусь на расстоянии от; держусь вдали, воздерживаюсь от |
| ἀποπειράω / ἀποπειράομαι | испытываю, пробую |
| ἄρχω | начинаю; властвую над |
| ἀφίσταμαι | восстаю против, отпадаю от |
| βασιλεύω | царствую над |
| δέομαι | нуждаюсь; прошу: просимое — В., лицо — Р. |
| ἐπιβαίνω | вступаю на, поднимаюсь на |
| ἐπιμελέομαι / ἐπιμέλομαι | забочусь о |
| ἐράω | люблю, влюблён в |
| ἔχομαι | держусь за |
| καταφρονέω | презираю |
| κρατέω | властвую над, одолеваю |
| λαμβάνομαι | хватаюсь за |
| μέμνημαι | помню; также с В. |
| πυνθάνομαι | узнаю о ком-либо или чём-либо |
| συνίημι | понимаю: лицо — Р., содержание — В. |
| τυγχάνω | случайно встречаю, получаю, обретаю |
| φείδομαι | щажу, берегу |
| Глагол | Значение и примечание |
|---|---|
| ἀκολουθέω | следую за |
| ἀμύνω | отвращаю, отражаю: отражаемое — В., лицо, от которого отвращают, — Д. |
| ἀντέχω | сопротивляюсь |
| ἀντιόομαι | противлюсь |
| ἀρέσκει | нравится |
| βοηθέω | помогаю |
| διαλέγομαι | разговариваю с |
| εἴκω | уступаю |
| εἰσηγέομαι | веду внутрь |
| ἐμβάλλω | бросаю в, против |
| ἐμπίπτω | падаю на, обрушиваюсь на |
| ἐντυγχάνω | встречаю, наталкиваюсь на |
| ἐπέρχομαι | наступаю на, нападаю |
| ἐπιπλέω | плыву к, против |
| ἐπιστρατεύω | иду войной на |
| ἐπιτίθεμαι | нападаю на |
| ἕπομαι | следую за |
| εὔχομαι | молюсь |
| ἡγέομαι | веду, предводительствую |
| ἥδομαι | радуюсь, наслаждаюсь |
| μάχομαι | сражаюсь с |
| ὀργίζομαι | сержусь на |
| παραινέω | советую, увещеваю |
| παρίσταμαι | стою рядом, помогаю, защищаю |
| πείθομαι | повинуюсь, слушаюсь |
| πιστεύω | верю, доверяю |
| προσβάλλω | нападаю на |
| προσέρχομαι | подхожу к |
| προσχωρέω | направляюсь к |
| συμβάλλω | схожусь в бою с |
| συμπίπτω | сталкиваюсь с |
| τέρπομαι | радуюсь, наслаждаюсь |
| χαρίζομαι | благоволю, оказываю услугу |
| χράομαι | пользуюсь |
§ 25. Спряжение глагола λύω
Λύω — «развязываю, освобождаю». Таблицы разделены по времени и залогу. В личных формах порядок: 1, 2, 3-е лицо единственного, затем множественного. В двойственном даны 2-е и 3-е лица. Сослагательное = конъюнктив; оптатив = желательное наклонение. В описательных формах причастие показано в мужском роде и согласуется с подлежащим.
Настоящее: актив
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | λύω | λύω | λύοιμι |
| 2 ед. | λύεις | λύῃς | λύοις |
| 3 ед. | λύει | λύῃ | λύοι |
| 1 мн. | λύομεν | λύωμεν | λύοιμεν |
| 2 мн. | λύετε | λύητε | λύοιτε |
| 3 мн. | λύουσι(ν) | λύωσι(ν) | λύοιεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λῦε |
| Повелит., 3 ед. | λυέτω |
| Повелит., 2 мн. | λύετε |
| Повелит., 3 мн. | λυόντων / λυέτωσαν |
| Инфинитив | λύειν |
| Причастие | λύων, λύουσα, λῦον |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἔλυον | ἐλυόμην |
| 2 ед. | ἔλυες | ἐλύου |
| 3 ед. | ἔλυε(ν) | ἐλύετο |
| 1 мн. | ἐλύομεν | ἐλυόμεθα |
| 2 мн. | ἐλύετε | ἐλύεσθε |
| 3 мн. | ἔλυον | ἐλύοντο |
Будущее: актив
| Лицо | Изъявительное | Оптатив |
|---|---|---|
| 1 ед. | λύσω | λύσοιμι |
| 2 ед. | λύσεις | λύσοις |
| 3 ед. | λύσει | λύσοι |
| 1 мн. | λύσομεν | λύσοιμεν |
| 2 мн. | λύσετε | λύσοιτε |
| 3 мн. | λύσουσι(ν) | λύσοιεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | λύσειν |
| Причастие | λύσων, λύσουσα, λῦσον |
Аорист: актив
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔλυσα | λύσω | λύσαιμι |
| 2 ед. | ἔλυσας | λύσῃς | λύσαις / λύσειας |
| 3 ед. | ἔλυσε(ν) | λύσῃ | λύσαι / λύσειε(ν) |
| 1 мн. | ἐλύσαμεν | λύσωμεν | λύσαιμεν |
| 2 мн. | ἐλύσατε | λύσητε | λύσαιτε |
| 3 мн. | ἔλυσαν | λύσωσι(ν) | λύσαιεν / λύσειαν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λῦσον |
| Повелит., 3 ед. | λυσάτω |
| Повелит., 2 мн. | λύσατε |
| Повелит., 3 мн. | λυσάντων / λυσάτωσαν |
| Инфинитив | λῦσαι |
| Причастие | λύσας, λύσασα, λῦσαν |
Перфект: актив
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | λέλυκα | λελυκώς ὦ | λελυκώς εἴην |
| 2 ед. | λέλυκας | λελυκώς ᾖς | λελυκώς εἴης |
| 3 ед. | λέλυκε(ν) | λελυκώς ᾖ | λελυκώς εἴη |
| 1 мн. | λελύκαμεν | λελυκότες ὦμεν | λελυκότες εἶμεν |
| 2 мн. | λελύκατε | λελυκότες ἦτε | λελυκότες εἶτε |
| 3 мн. | λελύκασι(ν) | λελυκότες ὦσι(ν) | λελυκότες εἶεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λελυκὼς ἴσθι |
| Повелит., 3 ед. | λελυκὼς ἔστω |
| Повелит., 2 мн. | λελυκότες ἔστε |
| Повелит., 3 мн. | λελυκότες ὄντων |
| Инфинитив | λελυκέναι |
| Причастие | λελυκώς, λελυκυῖα, λελυκός |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἐλελύκη / ἐλελύκειν | ἐλελύμην |
| 2 ед. | ἐλελύκης / ἐλελύκεις | ἐλέλυσο |
| 3 ед. | ἐλελύκει(ν) | ἐλέλυτο |
| 1 мн. | ἐλελύκεμεν / ἐλελύκειμεν | ἐλελύμεθα |
| 2 мн. | ἐλελύκετε / ἐλελύκειτε | ἐλέλυσθε |
| 3 мн. | ἐλελύκεσαν / ἐλελύκεισαν | ἐλέλυντο |
Настоящее: средний / пассив
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | λύομαι | λύωμαι | λυοίμην |
| 2 ед. | λύῃ / λύει | λύῃ | λύοιο |
| 3 ед. | λύεται | λύηται | λύοιτο |
| 1 мн. | λυόμεθα | λυώμεθα | λυοίμεθα |
| 2 мн. | λύεσθε | λύησθε | λύοισθε |
| 3 мн. | λύονται | λύωνται | λύοιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λύου |
| Повелит., 3 ед. | λυέσθω |
| Повелит., 2 мн. | λύεσθε |
| Повелит., 3 мн. | λυέσθων / λυέσθωσαν |
| Инфинитив | λύεσθαι |
| Причастие | λυόμενος, λυομένη, λυόμενον |
Будущее: средний
| Лицо | Изъявительное | Оптатив |
|---|---|---|
| 1 ед. | λύσομαι | λυσοίμην |
| 2 ед. | λύσῃ | λύσοιο |
| 3 ед. | λύσεται | λύσοιτο |
| 1 мн. | λυσόμεθα | λυσοίμεθα |
| 2 мн. | λύσεσθε | λύσοισθε |
| 3 мн. | λύσονται | λύσοιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | λύσεσθαι |
| Причастие | λυσόμενος, λυσομένη, λυσόμενον |
Аорист: средний
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐλυσάμην | λύσωμαι | λυσαίμην |
| 2 ед. | ἐλύσω | λύσῃ | λύσαιο |
| 3 ед. | ἐλύσατο | λύσηται | λύσαιτο |
| 1 мн. | ἐλυσάμεθα | λυσώμεθα | λυσαίμεθα |
| 2 мн. | ἐλύσασθε | λύσησθε | λύσαισθε |
| 3 мн. | ἐλύσαντο | λύσωνται | λύσαιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λῦσαι |
| Повелит., 3 ед. | λυσάσθω |
| Повелит., 2 мн. | λύσασθε |
| Повелит., 3 мн. | λυσάσθων / λυσάσθωσαν |
| Инфинитив | λύσασθαι |
| Причастие | λυσάμενος, λυσαμένη, λυσάμενον |
Перфект: средний / пассив
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | λέλυμαι | λελυμένος ὦ | λελυμένος εἴην |
| 2 ед. | λέλυσαι | λελυμένος ᾖς | λελυμένος εἴης |
| 3 ед. | λέλυται | λελυμένος ᾖ | λελυμένος εἴη |
| 1 мн. | λελύμεθα | λελυμένοι ὦμεν | λελυμένοι εἶμεν |
| 2 мн. | λέλυσθε | λελυμένοι ἦτε | λελυμένοι εἶτε |
| 3 мн. | λέλυνται | λελυμένοι ὦσι(ν) | λελυμένοι εἶεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λέλυσο |
| Повелит., 3 ед. | λελύσθω |
| Повелит., 2 мн. | λέλυσθε |
| Повелит., 3 мн. | λελύσθων / λελύσθωσαν |
| Инфинитив | λελύσθαι |
| Причастие | λελυμένος, λελυμένη, λελυμένον |
В настоящем, имперфекте, перфекте и плюсквамперфекте формы пассива совпадают со средними. Собственные страдательные формы есть у будущего и аориста:
Будущее: пассив
| Лицо | Изъявительное | Оптатив |
|---|---|---|
| 1 ед. | λυθήσομαι | λυθησοίμην |
| 2 ед. | λυθήσῃ | λυθήσοιο |
| 3 ед. | λυθήσεται | λυθήσοιτο |
| 1 мн. | λυθησόμεθα | λυθησοίμεθα |
| 2 мн. | λυθήσεσθε | λυθήσοισθε |
| 3 мн. | λυθήσονται | λυθήσοιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | λυθήσεσθαι |
| Причастие | λυθησόμενος, λυθησομένη, λυθησόμενον |
Аорист: пассив
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐλύθην | λυθῶ | λυθείην |
| 2 ед. | ἐλύθης | λυθῇς | λυθείης |
| 3 ед. | ἐλύθη | λυθῇ | λυθείη |
| 1 мн. | ἐλύθημεν | λυθῶμεν | λυθεῖμεν |
| 2 мн. | ἐλύθητε | λυθῆτε | λυθεῖτε |
| 3 мн. | ἐλύθησαν | λυθῶσι(ν) | λυθεῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λύθητι |
| Повелит., 3 ед. | λυθήτω |
| Повелит., 2 мн. | λύθητε |
| Повелит., 3 мн. | λυθέντων |
| Инфинитив | λυθῆναι |
| Причастие | λυθείς, λυθεῖσα, λυθέν |
Будущий перфект: средний / пассив
| Лицо | Изъявительное | Оптатив |
|---|---|---|
| 1 ед. | λελύσομαι | λελυσοίμην |
| 2 ед. | λελύσῃ | λελύσοιο |
| 3 ед. | λελύσεται | λελύσοιτο |
| 1 мн. | λελυσόμεθα | λελυσοίμεθα |
| 2 мн. | λελύσεσθε | λελύσοισθε |
| 3 мн. | λελύσονται | λελύσοιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | λελύσεσθαι |
| Причастие | λελυσόμενος, λελυσομένη, λελυσόμενον |
Отглагольное прилагательное I: λυτός, λυτή, λυτόν; отглагольное прилагательное II: λυτέος, λυτέα, λυτέον.
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. | λύετον | λύετον |
| Наст. сослаг. | λύητον | λύητον |
| Наст. оптатив | λύοιτον | λυοίτην |
| Наст. повелит. | λύετον | λυέτων |
| Имперфект | ἐλύετον | ἐλυέτην |
| Буд. изъяв. | λύσετον | λύσετον |
| Буд. оптатив | λύσοιτον | λυσοίτην |
| Аор. изъяв. | ἐλύσατον | ἐλυσάτην |
| Аор. сослаг. | λύσητον | λύσητον |
| Аор. оптатив | λύσαιτον | λυσαίτην |
| Аор. повелит. | λύσατον | λυσάτων |
| Перф. изъяв. | λελύκατον | λελύκατον |
| Перф. сослаг. | λελυκότε ἦτον | λελυκότε ἦτον |
| Перф. оптатив | λελυκότε εἶτον | λελυκότε εἴτην |
| Перф. повелит. | λελυκότε ἔστον | λελυκότε ἔστων |
| Плюсквамперф. | ἐλελύκετον / ἐλελύκειτον | ἐλελυκέτην / ἐλελυκείτην |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. | λύεσθον | λύεσθον |
| Наст. сослаг. | λύησθον | λύησθον |
| Наст. оптатив | λύοισθον | λυοίσθην |
| Наст. повелит. | λύεσθον | λυέσθων |
| Имперфект | ἐλύεσθον | ἐλυέσθην |
| Буд. изъяв. | λύσεσθον | λύσεσθον |
| Буд. оптатив | λύσοισθον | λυσοίσθην |
| Аор. изъяв. | ἐλύσασθον | ἐλυσάσθην |
| Аор. сослаг. | λύσησθον | λύσησθον |
| Аор. оптатив | λύσαισθον | λυσαίσθην |
| Аор. повелит. | λύσασθον | λυσάσθων |
| Перф. изъяв. | λέλυσθον | λέλυσθον |
| Перф. сослаг. | λελυμένω ἦτον | λελυμένω ἦτον |
| Перф. оптатив | λελυμένω εἶτον | λελυμένω εἴτην |
| Перф. повелит. | λελυμένω ἔστον | λελυμένω ἔστων |
| Плюсквамперф. | ἐλέλυσθον | ἐλελύσθην |
| Будущий перф., изъяв. | λελύσεσθον | λελύσεσθον |
| Будущий перф., оптатив | λελύσοισθον | λελυσοίσθην |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Буд. изъяв. | λυθήσεσθον | λυθήσεσθον |
| Буд. оптатив | λυθήσοισθον | λυθησοίσθην |
| Аор. изъяв. | ἐλύθητον | ἐλυθήτην |
| Аор. сослаг. | λυθῆτον | λυθῆτον |
| Аор. оптатив | λυθεῖτον | λυθείτην |
| Аор. повелит. | λύθητον | λυθήτων |
§ 26. Второй аорист, второй перфект и плюсквамперфект: λείπω
λείπω: второй аорист активный
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔλιπον | λίπω | λίποιμι |
| 2 ед. | ἔλιπες | λίπῃς | λίποις |
| 3 ед. | ἔλιπε(ν) | λίπῃ | λίποι |
| 1 мн. | ἐλίπομεν | λίπωμεν | λίποιμεν |
| 2 мн. | ἐλίπετε | λίπητε | λίποιτε |
| 3 мн. | ἔλιπον | λίπωσι(ν) | λίποιεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λίπε |
| Повелит., 3 ед. | λιπέτω |
| Повелит., 2 мн. | λίπετε |
| Повелит., 3 мн. | λιπόντων / λιπέτωσαν |
| Инфинитив | λιπεῖν |
| Причастие | λιπών, λιποῦσα, λιπόν |
λείπω: второй аорист средний
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐλιπόμην | λίπωμαι | λιποίμην |
| 2 ед. | ἐλίπου | λίπῃ | λίποιο |
| 3 ед. | ἐλίπετο | λίπηται | λίποιτο |
| 1 мн. | ἐλιπόμεθα | λιπώμεθα | λιποίμεθα |
| 2 мн. | ἐλίπεσθε | λίπησθε | λίποισθε |
| 3 мн. | ἐλίποντο | λίπωνται | λίποιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λιποῦ |
| Повелит., 3 ед. | λιπέσθω |
| Повелит., 2 мн. | λίπεσθε |
| Повелит., 3 мн. | λιπέσθων / λιπέσθωσαν |
| Инфинитив | λιπέσθαι |
| Причастие | λιπόμενος, λιπομένη, λιπόμενον |
λείπω: второй перфект активный
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | λέλοιπα | λελοιπώς ὦ | λελοιπώς εἴην |
| 2 ед. | λέλοιπας | λελοιπώς ᾖς | λελοιπώς εἴης |
| 3 ед. | λέλοιπε(ν) | λελοιπώς ᾖ | λελοιπώς εἴη |
| 1 мн. | λελοίπαμεν | λελοιπότες ὦμεν | λελοιπότες εἶμεν |
| 2 мн. | λελοίπατε | λελοιπότες ἦτε | λελοιπότες εἶτε |
| 3 мн. | λελοίπασι(ν) | λελοιπότες ὦσι(ν) | λελοιπότες εἶεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | λελοιπὼς ἴσθι |
| Повелит., 3 ед. | λελοιπὼς ἔστω |
| Повелит., 2 мн. | λελοιπότες ἔστε |
| Повелит., 3 мн. | λελοιπότες ὄντων |
| Инфинитив | λελοιπέναι |
| Причастие | λελοιπώς, λελοιπυῖα, λελοιπός |
| Лицо | Актив |
|---|---|
| 1 ед. | ἐλελοίπη / ἐλελοίπειν |
| 2 ед. | ἐλελοίπης / ἐλελοίπεις |
| 3 ед. | ἐλελοίπει(ν) |
| 1 мн. | ἐλελοίπεμεν / ἐλελοίπειμεν |
| 2 мн. | ἐλελοίπετε / ἐλελοίπειτε |
| 3 мн. | ἐλελοίπεσαν / ἐλελοίπεισαν |
Перфект и плюсквамперфект медиопассива исходник отсылает смотреть на с. 367 второго тома; эта страница не входит в приложенный PDF. Описательные активные формы здесь развёрнуты по образцу λύω.
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Аор. акт., изъяв. | ἐλίπετον | ἐλιπέτην |
| Аор. акт., сослаг. | λίπητον | λίπητον |
| Аор. акт., оптатив | λίποιτον | λιποίτην |
| Аор. акт., повелит. | λίπετον | λιπέτων |
| Аор. сред., изъяв. | ἐλίπεσθον | ἐλιπέσθην |
| Аор. сред., сослаг. | λίπησθον | λίπησθον |
| Аор. сред., оптатив | λίποισθον | λιποίσθην |
| Аор. сред., повелит. | λίπεσθον | λιπέσθων |
| Перф. акт., изъяв. | λελοίπατον | λελοίπατον |
| Плюсквамперф. | ἐλελοίπετον / ἐλελοίπειτον | ἐλελοιπέτην / ἐλελοιπείτην |
Прочие формы двойственного перфекта образуются описательно по образцу § 25.
§ 27. Слитное будущее, бессигматический аорист и второй пассив: φαίνω
Слитное будущее: актив
| Лицо | Изъявительное | Оптатив |
|---|---|---|
| 1 ед. | φανῶ | φανοίην / φανοῖμι |
| 2 ед. | φανεῖς | φανοίης / φανοῖς |
| 3 ед. | φανεῖ | φανοίη / φανοῖ |
| 1 мн. | φανοῦμεν | φανοῖμεν |
| 2 мн. | φανεῖτε | φανοῖτε |
| 3 мн. | φανοῦσι(ν) | φανοῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | φανεῖν |
| Причастие | φανῶν, φανοῦσα, φανοῦν |
Слитное будущее: средний
| Лицо | Изъявительное | Оптатив |
|---|---|---|
| 1 ед. | φανοῦμαι | φανοίμην |
| 2 ед. | φανῇ | φανοῖο |
| 3 ед. | φανεῖται | φανοῖτο |
| 1 мн. | φανούμεθα | φανοίμεθα |
| 2 мн. | φανεῖσθε | φανοῖσθε |
| 3 мн. | φανοῦνται | φανοῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | φανεῖσθαι |
| Причастие | φανούμενος, φανουμένη, φανούμενον |
| Лицо | Форма |
|---|---|
| 1 ед. | ἔφηνα |
| 2 ед. | ἔφηνας |
| 3 ед. | ἔφηνε(ν) |
| 1 мн. | ἐφήναμεν |
| 2 мн. | ἐφήνατε |
| 3 мн. | ἔφηναν |
| Форма | I аорист активный | I аорист средний | II аорист пассивный | II будущее пассивное |
|---|---|---|---|---|
| Изъяв., 1 ед. | ἔφηνα | ἐφηνάμην | ἐφάνην (2 ед. ἐφάνης, 3 ед. ἐφάνη) | φανήσομαι |
| Сослаг., 1 ед. | φήνω | φήνωμαι | φανῶ (2 ед. φανῇς, 3 ед. φανῇ) | — |
| Оптатив, 1 ед. | φήναιμι | φηναίμην | φανείην | φανησοίμην |
| Повелит., 2 ед. | φῆνον | φῆναι | φάνηθι (3 ед. φανήτω) | — |
| Инфинитив | φῆναι | φήνασθαι | φανῆναι | φανήσεσθαι |
| Причастие | φήνας, φήνασα, φῆναν | φηνάμενος, -η, -ον | φανείς, φανεῖσα, φανέν | φανησόμενος, -η, -ον |
Первые аористные формы следуют образцу § 25 без σ. Второй страдательный аорист отличается отсутствием θ: ἐφάνην; соответствующее будущее — φανήσομαι. В этой части оригинал приводит начальные формы парадигм; сохранён его объём.
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Актив, изъяв. | φανεῖτον | φανεῖτον |
| Актив, оптатив | φανοῖτον | φανοίτην |
| Средний, изъяв. | φανεῖσθον | φανεῖσθον |
| Средний, оптатив | φανοῖσθον | φανοίσθην |
§ 28. Слитные глаголы: φιλέω, τιμάω, δηλόω
φιλέω: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | φιλῶ | φιλῶ | φιλοίην / φιλοῖμι |
| 2 ед. | φιλεῖς | φιλῇς | φιλοίης / φιλοῖς |
| 3 ед. | φιλεῖ | φιλῇ | φιλοίη / φιλοῖ |
| 1 мн. | φιλοῦμεν | φιλῶμεν | φιλοῖμεν |
| 2 мн. | φιλεῖτε | φιλῆτε | φιλοῖτε |
| 3 мн. | φιλοῦσι(ν) | φιλῶσι(ν) | φιλοῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | φίλει |
| Повелит., 3 ед. | φιλείτω |
| Повелит., 2 мн. | φιλεῖτε |
| Повелит., 3 мн. | φιλούντων / φιλείτωσαν |
| Инфинитив | φιλεῖν |
| Причастие | φιλῶν, φιλοῦσα, φιλοῦν |
φιλέω: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | φιλοῦμαι | φιλῶμαι | φιλοίμην |
| 2 ед. | φιλῇ / φιλεῖ | φιλῇ | φιλοῖο |
| 3 ед. | φιλεῖται | φιλῆται | φιλοῖτο |
| 1 мн. | φιλούμεθα | φιλώμεθα | φιλοίμεθα |
| 2 мн. | φιλεῖσθε | φιλῆσθε | φιλοῖσθε |
| 3 мн. | φιλοῦνται | φιλῶνται | φιλοῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | φιλοῦ |
| Повелит., 3 ед. | φιλείσθω |
| Повелит., 2 мн. | φιλεῖσθε |
| Повелит., 3 мн. | φιλείσθων / φιλείσθωσαν |
| Инфинитив | φιλεῖσθαι |
| Причастие | φιλούμενος, -η, -ον |
τιμάω: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | τιμῶ | τιμῶ | τιμῴην / τιμῷμι |
| 2 ед. | τιμᾷς | τιμᾷς | τιμῴης / τιμῷς |
| 3 ед. | τιμᾷ | τιμᾷ | τιμῴη / τιμῷ |
| 1 мн. | τιμῶμεν | τιμῶμεν | τιμῷμεν |
| 2 мн. | τιμᾶτε | τιμᾶτε | τιμῷτε |
| 3 мн. | τιμῶσι(ν) | τιμῶσι(ν) | τιμῷεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | τίμα |
| Повелит., 3 ед. | τιμάτω |
| Повелит., 2 мн. | τιμᾶτε |
| Повелит., 3 мн. | τιμώντων / τιμάτωσαν |
| Инфинитив | τιμᾶν |
| Причастие | τιμῶν, τιμῶσα, τιμῶν |
τιμάω: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | τιμῶμαι | τιμῶμαι | τιμῴμην |
| 2 ед. | τιμᾷ | τιμᾷ | τιμῷο |
| 3 ед. | τιμᾶται | τιμᾶται | τιμῷτο |
| 1 мн. | τιμώμεθα | τιμώμεθα | τιμῴμεθα |
| 2 мн. | τιμᾶσθε | τιμᾶσθε | τιμῷσθε |
| 3 мн. | τιμῶνται | τιμῶνται | τιμῷντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | τιμῶ |
| Повелит., 3 ед. | τιμάσθω |
| Повелит., 2 мн. | τιμᾶσθε |
| Повелит., 3 мн. | τιμάσθων / τιμάσθωσαν |
| Инфинитив | τιμᾶσθαι |
| Причастие | τιμώμενος, -η, -ον |
δηλόω: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δηλῶ | δηλῶ | δηλοίην / δηλοῖμι |
| 2 ед. | δηλοῖς | δηλοῖς | δηλοίης / δηλοῖς |
| 3 ед. | δηλοῖ | δηλοῖ | δηλοίη / δηλοῖ |
| 1 мн. | δηλοῦμεν | δηλῶμεν | δηλοῖμεν |
| 2 мн. | δηλοῦτε | δηλῶτε | δηλοῖτε |
| 3 мн. | δηλοῦσι(ν) | δηλῶσι(ν) | δηλοῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δήλου |
| Повелит., 3 ед. | δηλούτω |
| Повелит., 2 мн. | δηλοῦτε |
| Повелит., 3 мн. | δηλούντων / δηλούτωσαν |
| Инфинитив | δηλοῦν |
| Причастие | δηλῶν, δηλοῦσα, δηλοῦν |
δηλόω: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δηλοῦμαι | δηλῶμαι | δηλοίμην |
| 2 ед. | δηλοῖ | δηλοῖ | δηλοῖο |
| 3 ед. | δηλοῦται | δηλῶται | δηλοῖτο |
| 1 мн. | δηλούμεθα | δηλώμεθα | δηλοίμεθα |
| 2 мн. | δηλοῦσθε | δηλῶσθε | δηλοῖσθε |
| 3 мн. | δηλοῦνται | δηλῶνται | δηλοῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δηλοῦ |
| Повелит., 3 ед. | δηλούσθω |
| Повелит., 2 мн. | δηλοῦσθε |
| Повелит., 3 мн. | δηλούσθων / δηλούσθωσαν |
| Инфинитив | δηλοῦσθαι |
| Причастие | δηλούμενος, -η, -ον |
| Лицо | φιλέω | τιμάω | δηλόω |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐφίλουν | ἐτίμων | ἐδήλουν |
| 2 ед. | ἐφίλεις | ἐτίμας | ἐδήλους |
| 3 ед. | ἐφίλει | ἐτίμα | ἐδήλου |
| 1 мн. | ἐφιλοῦμεν | ἐτιμῶμεν | ἐδηλοῦμεν |
| 2 мн. | ἐφιλεῖτε | ἐτιμᾶτε | ἐδηλοῦτε |
| 3 мн. | ἐφίλουν | ἐτίμων | ἐδήλουν |
| Лицо | φιλέω | τιμάω | δηλόω |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐφιλούμην | ἐτιμώμην | ἐδηλούμην |
| 2 ед. | ἐφιλοῦ | ἐτιμῶ | ἐδηλοῦ |
| 3 ед. | ἐφιλεῖτο | ἐτιμᾶτο | ἐδηλοῦτο |
| 1 мн. | ἐφιλούμεθα | ἐτιμώμεθα | ἐδηλούμεθα |
| 2 мн. | ἐφιλεῖσθε | ἐτιμᾶσθε | ἐδηλοῦσθε |
| 3 мн. | ἐφιλοῦντο | ἐτιμῶντο | ἐδηλοῦντο |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. акт. | φιλεῖτον | φιλεῖτον |
| Имперфект акт. | ἐφιλεῖτον | ἐφιλείτην |
| Сослаг. акт. | φιλῆτον | φιλῆτον |
| Оптатив акт. | φιλοῖτον | φιλοίτην |
| Повелит. акт. | φιλεῖτον | φιλείτων |
| Наст. изъяв. сред./пасс. | φιλεῖσθον | φιλεῖσθον |
| Имперфект сред./пасс. | ἐφιλεῖσθον | ἐφιλείσθην |
| Сослаг. сред./пасс. | φιλῆσθον | φιλῆσθον |
| Оптатив сред./пасс. | φιλοῖσθον | φιλοίσθην |
| Повелит. сред./пасс. | φιλεῖσθον | φιλείσθων |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. акт. | τιμᾶτον | τιμᾶτον |
| Имперфект акт. | ἐτιμᾶτον | ἐτιμάτην |
| Сослаг. акт. | τιμᾶτον | τιμᾶτον |
| Оптатив акт. | τιμῷτον | τιμῴτην |
| Повелит. акт. | τιμᾶτον | τιμάτων |
| Наст. изъяв. сред./пасс. | τιμᾶσθον | τιμᾶσθον |
| Имперфект сред./пасс. | ἐτιμᾶσθον | ἐτιμάσθην |
| Сослаг. сред./пасс. | τιμᾶσθον | τιμᾶσθον |
| Оптатив сред./пасс. | τιμῷσθον | τιμῴσθην |
| Повелит. сред./пасс. | τιμᾶσθον | τιμάσθων |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. акт. | δηλοῦτον | δηλοῦτον |
| Имперфект акт. | ἐδηλοῦτον | ἐδηλούτην |
| Сослаг. акт. | δηλῶτον | δηλῶτον |
| Оптатив акт. | δηλοῖτον | δηλοίτην |
| Повелит. акт. | δηλοῦτον | δηλούτων |
| Наст. изъяв. сред./пасс. | δηλοῦσθον | δηλοῦσθον |
| Имперфект сред./пасс. | ἐδηλοῦσθον | ἐδηλούσθην |
| Сослаг. сред./пасс. | δηλῶσθον | δηλῶσθον |
| Оптатив сред./пасс. | δηλοῖσθον | δηλοίσθην |
| Повелит. сред./пасс. | δηλοῦσθον | δηλούσθων |
§ 29. Третий аорист: ἔβην и ἔγνων
βαίνω: третий аорист
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔβην | βῶ | βαίην |
| 2 ед. | ἔβης | βῇς | βαίης |
| 3 ед. | ἔβη | βῇ | βαίη |
| 1 мн. | ἔβημεν | βῶμεν | βαῖμεν |
| 2 мн. | ἔβητε | βῆτε | βαῖτε |
| 3 мн. | ἔβησαν | βῶσι(ν) | βαῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | βῆθι |
| Повелит., 3 ед. | βήτω |
| Повелит., 2 мн. | βῆτε |
| Повелит., 3 мн. | βάντων / βήτωσαν |
| Инфинитив | βῆναι |
| Причастие | βάς, βᾶσα, βάν |
γιγνώσκω: третий аорист
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔγνων | γνῶ | γνοίην |
| 2 ед. | ἔγνως | γνῷς | γνοίης |
| 3 ед. | ἔγνω | γνῷ | γνοίη |
| 1 мн. | ἔγνωμεν | γνῶμεν | γνοῖμεν |
| 2 мн. | ἔγνωτε | γνῶτε | γνοῖτε |
| 3 мн. | ἔγνωσαν | γνῶσι(ν) | γνοῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | γνῶθι |
| Повелит., 3 ед. | γνώτω |
| Повелит., 2 мн. | γνῶτε |
| Повелит., 3 мн. | γνόντων / γνώτωσαν |
| Инфинитив | γνῶναι |
| Причастие | γνούς, γνοῦσα, γνόν |
Третий аорист ἔστην от ἵστημι см. § 32.
§ 30. Глагол δίδωμι — давать
Основные формы: δίδωμι, δώσω, ἔδωκα, δέδωκα, δέδομαι, ἐδόθην.
δίδωμι: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δίδωμι | διδῶ | διδοίην |
| 2 ед. | δίδως | διδῷς | διδοίης |
| 3 ед. | δίδωσι(ν) | διδῷ | διδοίη |
| 1 мн. | δίδομεν | διδῶμεν | διδοῖμεν |
| 2 мн. | δίδοτε | διδῶτε | διδοῖτε |
| 3 мн. | διδόασι(ν) | διδῶσι(ν) | διδοῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δίδου |
| Повелит., 3 ед. | διδότω |
| Повелит., 2 мн. | δίδοτε |
| Повелит., 3 мн. | διδόντων / διδότωσαν |
| Инфинитив | διδόναι |
| Причастие | διδούς, διδοῦσα, διδόν |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἐδίδουν | ἐδιδόμην |
| 2 ед. | ἐδίδους | ἐδίδοσο |
| 3 ед. | ἐδίδου | ἐδίδοτο |
| 1 мн. | ἐδίδομεν | ἐδιδόμεθα |
| 2 мн. | ἐδίδοτε | ἐδίδοσθε |
| 3 мн. | ἐδίδοσαν | ἐδίδοντο |
δίδωμι: аорист активный
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔδωκα | δῶ | δοίην |
| 2 ед. | ἔδωκας | δῷς | δοίης |
| 3 ед. | ἔδωκε(ν) | δῷ | δοίη |
| 1 мн. | ἔδομεν | δῶμεν | δοῖμεν |
| 2 мн. | ἔδοτε | δῶτε | δοῖτε |
| 3 мн. | ἔδοσαν | δῶσι(ν) | δοῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δός |
| Повелит., 3 ед. | δότω |
| Повелит., 2 мн. | δότε |
| Повелит., 3 мн. | δόντων / δότωσαν |
| Инфинитив | δοῦναι |
| Причастие | δούς, δοῦσα, δόν |
δίδωμι: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δίδομαι | διδῶμαι | διδοίμην |
| 2 ед. | δίδοσαι | διδῷ | διδοῖο |
| 3 ед. | δίδοται | διδῶται | διδοῖτο |
| 1 мн. | διδόμεθα | διδώμεθα | διδοίμεθα |
| 2 мн. | δίδοσθε | διδῶσθε | διδοῖσθε |
| 3 мн. | δίδονται | διδῶνται | διδοῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δίδοσο |
| Повелит., 3 ед. | διδόσθω |
| Повелит., 2 мн. | δίδοσθε |
| Повелит., 3 мн. | διδόσθων / διδόσθωσαν |
| Инфинитив | δίδοσθαι |
| Причастие | διδόμενος, -η, -ον |
δίδωμι: аорист средний
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐδόμην | δῶμαι | δοίμην |
| 2 ед. | ἔδου | δῷ | δοῖο |
| 3 ед. | ἔδοτο | δῶται | δοῖτο |
| 1 мн. | ἐδόμεθα | δώμεθα | δοίμεθα |
| 2 мн. | ἔδοσθε | δῶσθε | δοῖσθε |
| 3 мн. | ἔδοντο | δῶνται | δοῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δοῦ |
| Повелит., 3 ед. | δόσθω |
| Повелит., 2 мн. | δόσθε |
| Повелит., 3 мн. | δόσθων / δόσθωσαν |
| Инфинитив | δόσθαι |
| Причастие | δόμενος, -η, -ον |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. акт. изъяв. | δίδοτον | δίδοτον |
| Имперф. акт. | ἐδίδοτον | ἐδιδότην |
| Наст. акт. сослаг. | διδῶτον | διδῶτον |
| Наст. акт. оптатив | διδοῖτον | διδοίτην |
| Наст. акт. повелит. | δίδοτον | διδότων |
| Наст. сред. изъяв. | δίδοσθον | δίδοσθον |
| Имперф. сред. | ἐδίδοσθον | ἐδιδόσθην |
| Наст. сред. сослаг. | διδῶσθον | διδῶσθον |
| Наст. сред. оптатив | διδοῖσθον | διδοίσθην |
| Наст. сред. повелит. | δίδοσθον | διδόσθων |
| Аор. акт. изъяв. | ἔδοτον | ἐδότην |
| Аор. акт. сослаг. | δῶτον | δῶτον |
| Аор. акт. оптатив | δοῖτον | δοίτην |
| Аор. акт. повелит. | δότον | δότων |
| Аор. сред. изъяв. | ἔδοσθον | ἐδόσθην |
| Аор. сред. сослаг. | δῶσθον | δῶσθον |
| Аор. сред. оптатив | δοῖσθον | δοίσθην |
| Аор. сред. повелит. | δόσθον | δόσθων |
§ 31. Глагол τίθημι — класть, ставить
Основные формы, приведённые в заголовке оригинала: τίθημι, θήσω, ἔθηκα, τέθηκα, ἐτέθην.
τίθημι: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | τίθημι | τιθῶ | τιθείην |
| 2 ед. | τίθης | τιθῇς | τιθείης |
| 3 ед. | τίθησι(ν) | τιθῇ | τιθείη |
| 1 мн. | τίθεμεν | τιθῶμεν | τιθεῖμεν |
| 2 мн. | τίθετε | τιθῆτε | τιθεῖτε |
| 3 мн. | τιθέασι(ν) | τιθῶσι(ν) | τιθεῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | τίθει |
| Повелит., 3 ед. | τιθέτω |
| Повелит., 2 мн. | τίθετε |
| Повелит., 3 мн. | τιθέντων / τιθέτωσαν |
| Инфинитив | τιθέναι |
| Причастие | τιθείς, τιθεῖσα, τιθέν |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἐτίθην | ἐτιθέμην |
| 2 ед. | ἐτίθεις | ἐτίθεσο |
| 3 ед. | ἐτίθει | ἐτίθετο |
| 1 мн. | ἐτίθεμεν | ἐτιθέμεθα |
| 2 мн. | ἐτίθετε | ἐτίθεσθε |
| 3 мн. | ἐτίθεσαν | ἐτίθεντο |
τίθημι: аорист активный
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔθηκα | θῶ | θείην |
| 2 ед. | ἔθηκας | θῇς | θείης |
| 3 ед. | ἔθηκε(ν) | θῇ | θείη |
| 1 мн. | ἔθεμεν | θῶμεν | θεῖμεν |
| 2 мн. | ἔθετε | θῆτε | θεῖτε |
| 3 мн. | ἔθεσαν | θῶσι(ν) | θεῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | θές |
| Повелит., 3 ед. | θέτω |
| Повелит., 2 мн. | θέτε |
| Повелит., 3 мн. | θέντων / θέτωσαν |
| Инфинитив | θεῖναι |
| Причастие | θείς, θεῖσα, θέν |
τίθημι: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | τίθεμαι | τιθῶμαι | τιθείμην |
| 2 ед. | τίθεσαι | τιθῇ | τιθεῖο |
| 3 ед. | τίθεται | τιθῆται | τιθεῖτο |
| 1 мн. | τιθέμεθα | τιθώμεθα | τιθείμεθα |
| 2 мн. | τίθεσθε | τιθῆσθε | τιθεῖσθε |
| 3 мн. | τίθενται | τιθῶνται | τιθεῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | τίθεσο |
| Повелит., 3 ед. | τιθέσθω |
| Повелит., 2 мн. | τίθεσθε |
| Повелит., 3 мн. | τιθέσθων / τιθέσθωσαν |
| Инфинитив | τίθεσθαι |
| Причастие | τιθέμενος, -η, -ον |
τίθημι: аорист средний
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἐθέμην | θῶμαι | θείμην |
| 2 ед. | ἔθου | θῇ | θεῖο |
| 3 ед. | ἔθετο | θῆται | θεῖτο |
| 1 мн. | ἐθέμεθα | θώμεθα | θείμεθα |
| 2 мн. | ἔθεσθε | θῆσθε | θεῖσθε |
| 3 мн. | ἔθεντο | θῶνται | θεῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | θοῦ |
| Повелит., 3 ед. | θέσθω |
| Повелит., 2 мн. | θέσθε |
| Повелит., 3 мн. | θέσθων / θέσθωσαν |
| Инфинитив | θέσθαι |
| Причастие | θέμενος, -η, -ον |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. акт. изъяв. | τίθετον | τίθετον |
| Имперф. акт. | ἐτίθετον | ἐτιθέτην |
| Наст. акт. сослаг. | τιθῆτον | τιθῆτον |
| Наст. акт. оптатив | τιθεῖτον | τιθείτην |
| Наст. акт. повелит. | τίθετον | τιθέτων |
| Наст. сред. изъяв. | τίθεσθον | τίθεσθον |
| Имперф. сред. | ἐτίθεσθον | ἐτιθέσθην |
| Наст. сред. сослаг. | τιθῆσθον | τιθῆσθον |
| Наст. сред. оптатив | τιθεῖσθον | τιθείσθην |
| Наст. сред. повелит. | τίθεσθον | τιθέσθων |
| Аор. акт. изъяв. | ἔθετον | ἐθέτην |
| Аор. акт. сослаг. | θῆτον | θῆτον |
| Аор. акт. оптатив | θεῖτον | θείτην |
| Аор. акт. повелит. | θέτον | θέτων |
| Аор. сред. изъяв. | ἔθεσθον | ἐθέσθην |
| Аор. сред. сослаг. | θῆσθον | θῆσθον |
| Аор. сред. оптатив | θεῖσθον | θείσθην |
| Аор. сред. повелит. | θέσθον | θέσθων |
§ 32. Глагол ἵστημι — ставить; становиться
Основные формы: ἵστημι, στήσω, ἔστησα и ἔστην, ἕστηκα, ἕσταμαι, ἐστάθην.
ἵστημι: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἵστημι | ἱστῶ | ἱσταίην |
| 2 ед. | ἵστης | ἱστῇς | ἱσταίης |
| 3 ед. | ἵστησι(ν) | ἱστῇ | ἱσταίη |
| 1 мн. | ἵσταμεν | ἱστῶμεν | ἱσταῖμεν |
| 2 мн. | ἵστατε | ἱστῆτε | ἱσταῖτε |
| 3 мн. | ἱστᾶσι(ν) | ἱστῶσι(ν) | ἱσταῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἵστη |
| Повелит., 3 ед. | ἱστάτω |
| Повелит., 2 мн. | ἵστατε |
| Повелит., 3 мн. | ἱστάντων / ἱστάτωσαν |
| Инфинитив | ἱστάναι |
| Причастие | ἱστάς, ἱστᾶσα, ἱστάν |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἵστην | ἱστάμην |
| 2 ед. | ἵστης | ἵστασο |
| 3 ед. | ἵστη | ἵστατο |
| 1 мн. | ἵσταμεν | ἱστάμεθα |
| 2 мн. | ἵστατε | ἵστασθε |
| 3 мн. | ἵστασαν | ἵσταντο |
ἵστημι: третий аорист
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἔστην | στῶ | σταίην |
| 2 ед. | ἔστης | στῇς | σταίης |
| 3 ед. | ἔστη | στῇ | σταίη |
| 1 мн. | ἔστημεν | στῶμεν | σταῖμεν |
| 2 мн. | ἔστητε | στῆτε | σταῖτε |
| 3 мн. | ἔστησαν | στῶσι(ν) | σταῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | στῆθι |
| Повелит., 3 ед. | στήτω |
| Повелит., 2 мн. | στῆτε |
| Повелит., 3 мн. | στάντων / στήτωσαν |
| Инфинитив | στῆναι |
| Причастие | στάς, στᾶσα, στάν |
ἵστημι: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἵσταμαι | ἱστῶμαι | ἱσταίμην |
| 2 ед. | ἵστασαι | ἱστῇ | ἱσταῖο |
| 3 ед. | ἵσταται | ἱστῆται | ἱσταῖτο |
| 1 мн. | ἱστάμεθα | ἱστώμεθα | ἱσταίμεθα |
| 2 мн. | ἵστασθε | ἱστῆσθε | ἱσταῖσθε |
| 3 мн. | ἵστανται | ἱστῶνται | ἱσταῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἵστασο |
| Повелит., 3 ед. | ἱστάσθω |
| Повелит., 2 мн. | ἵστασθε |
| Повелит., 3 мн. | ἱστάσθων / ἱστάσθωσαν |
| Инфинитив | ἵστασθαι |
| Причастие | ἱστάμενος, -η, -ον |
У третьего аориста среднего залога нет. Наряду с регулярными формами первого перфекта ἕστηκα употребляются формы без κ:
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Перфект, изъяв., мн. | ἕσταμεν, ἕστατε, ἑστᾶσι(ν) |
| Перфект, изъяв., дв. | ἕστατον, ἕστατον |
| Перфект, сослаг. | ἑστῶμεν, ἑστῶσι(ν) |
| Инфинитив | ἑστάναι |
| Причастие | ἑστώς, ἑστῶσα, ἑστός |
| Причастие, Р. ед. | ἑστῶτος, ἑστώσης, ἑστῶτος |
| Плюсквамперфект, мн. | ἕσταμεν, ἕστατε, ἕστασαν |
| Плюсквамперфект, дв. | ἕστατον, ἑστάτην |
Приведённые формы сосуществуют с соответствующими формами от ἕστηκα. В печатном учебнике долгота α помогает различать историческое устройство форм; здесь макроны не воспроизводятся систематически.
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. акт. изъяв. | ἵστατον | ἵστατον |
| Имперф. акт. | ἵστατον | ἱστάτην |
| Наст. акт. сослаг. | ἱστῆτον | ἱστῆτον |
| Наст. акт. оптатив | ἱσταῖτον | ἱσταίτην |
| Наст. акт. повелит. | ἵστατον | ἱστάτων |
| Наст. сред. изъяв. | ἵστασθον | ἵστασθον |
| Имперф. сред. | ἵστασθον | ἱστάσθην |
| Наст. сред. сослаг. | ἱστῆσθον | ἱστῆσθον |
| Наст. сред. оптатив | ἱσταῖσθον | ἱσταίσθην |
| Наст. сред. повелит. | ἵστασθον | ἱστάσθων |
| III аор. изъяв. | ἔστητον | ἐστήτην |
| III аор. сослаг. | στῆτον | στῆτον |
| III аор. оптатив | σταῖτον | σταίτην |
| III аор. повелит. | στῆτον | στήτων |
§ 33. Глагол ἵημι — посылать, отпускать
Основные формы: ἵημι, ἥσω, ἧκα, εἷκα, εἷμαι, εἵθην. Особенно важно различать густое и тонкое придыхания.
ἵημι: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἵημι | ἱῶ | ἱείην |
| 2 ед. | ἵης | ἱῇς | ἱείης |
| 3 ед. | ἵησι(ν) | ἱῇ | ἱείη |
| 1 мн. | ἵεμεν | ἱῶμεν | ἱεῖμεν |
| 2 мн. | ἵετε | ἱῆτε | ἱεῖτε |
| 3 мн. | ἱᾶσι(ν) | ἱῶσι(ν) | ἱεῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἵει |
| Повелит., 3 ед. | ἱέτω |
| Повелит., 2 мн. | ἵετε |
| Повелит., 3 мн. | ἱέντων / ἱέτωσαν |
| Инфинитив | ἱέναι |
| Причастие | ἱείς, ἱεῖσα, ἱέν |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἵην | ἱέμην |
| 2 ед. | ἵεις | ἵεσο |
| 3 ед. | ἵει | ἵετο |
| 1 мн. | ἵεμεν | ἱέμεθα |
| 2 мн. | ἵετε | ἵεσθε |
| 3 мн. | ἵεσαν | ἵεντο |
ἵημι: аорист активный
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἧκα | ὧ | εἵην |
| 2 ед. | ἧκας | ᾗς | εἵης |
| 3 ед. | ἧκε(ν) | ᾗ | εἵη |
| 1 мн. | εἷμεν | ὧμεν | εἷμεν |
| 2 мн. | εἷτε | ἧτε | εἷτε |
| 3 мн. | εἷσαν | ὧσι(ν) | εἷεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἕς |
| Повелит., 3 ед. | ἕτω |
| Повелит., 2 мн. | ἕτε |
| Повелит., 3 мн. | ἕντων / ἕτωσαν |
| Инфинитив | εἷναι |
| Причастие | εἵς, εἷσα, ἕν |
ἵημι: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | ἵεμαι | ἱῶμαι | ἱείμην |
| 2 ед. | ἵεσαι | ἱῇ | ἱεῖο |
| 3 ед. | ἵεται | ἱῆται | ἱεῖτο |
| 1 мн. | ἱέμεθα | ἱώμεθα | ἱείμεθα |
| 2 мн. | ἵεσθε | ἱῆσθε | ἱεῖσθε |
| 3 мн. | ἵενται | ἱῶνται | ἱεῖντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἵεσο |
| Повелит., 3 ед. | ἱέσθω |
| Повелит., 2 мн. | ἵεσθε |
| Повелит., 3 мн. | ἱέσθων / ἱέσθωσαν |
| Инфинитив | ἵεσθαι |
| Причастие | ἱέμενος, -η, -ον |
ἵημι: аорист средний
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | εἵμην | ὧμαι | εἵμην |
| 2 ед. | εἷσο | ᾗ | εἷο |
| 3 ед. | εἷτο | ἧται | εἷτο |
| 1 мн. | εἵμεθα | ὥμεθα | εἵμεθα |
| 2 мн. | εἷσθε | ἧσθε | εἷσθε |
| 3 мн. | εἷντο | ὧνται | εἷντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | οὗ |
| Повелит., 3 ед. | ἕσθω |
| Повелит., 2 мн. | ἕσθε |
| Повелит., 3 мн. | ἕσθων / ἕσθωσαν |
| Инфинитив | ἕσθαι |
| Причастие | ἕμενος, -η, -ον |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. акт. изъяв. | ἵετον | ἵετον |
| Имперф. акт. | ἵετον | ἱέτην |
| Наст. акт. сослаг. | ἱῆτον | ἱῆτον |
| Наст. акт. оптатив | ἱεῖτον | ἱείτην |
| Наст. акт. повелит. | ἵετον | ἱέτων |
| Наст. сред. изъяв. | ἵεσθον | ἵεσθον |
| Имперф. сред. | ἵεσθον | ἱέσθην |
| Наст. сред. сослаг. | ἱῆσθον | ἱῆσθον |
| Наст. сред. оптатив | ἱεῖσθον | ἱείσθην |
| Наст. сред. повелит. | ἵεσθον | ἱέσθων |
| Аор. акт. изъяв. | εἷτον | εἵτην |
| Аор. акт. сослаг. | ἧτον | ἧτον |
| Аор. акт. оптатив | εἷτον | εἵτην |
| Аор. акт. повелит. | ἕτον | ἕτων |
| Аор. сред. изъяв. | εἷσθον | εἵσθην |
| Аор. сред. сослаг. | ἧσθον | ἧσθον |
| Аор. сред. оптатив | εἷσθον | εἵσθην |
| Аор. сред. повелит. | ἕσθον | ἕσθων |
§ 34. Глагол δύναμαι — мочь
Основные формы: δύναμαι, δυνήσομαι, δεδύνημαι, ἐδυνήθην.
δύναμαι: настоящее
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δύναμαι | δύνωμαι | δυναίμην |
| 2 ед. | δύνασαι | δύνῃ | δύναιο |
| 3 ед. | δύναται | δύνηται | δύναιτο |
| 1 мн. | δυνάμεθα | δυνώμεθα | δυναίμεθα |
| 2 мн. | δύνασθε | δύνησθε | δύναισθε |
| 3 мн. | δύνανται | δύνωνται | δύναιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δύνασο |
| Повелит., 3 ед. | δυνάσθω |
| Повелит., 2 мн. | δύνασθε |
| Повелит., 3 мн. | δυνάσθων / δυνάσθωσαν |
| Инфинитив | δύνασθαι |
| Причастие | δυνάμενος, -η, -ον |
| Лицо | Форма |
|---|---|
| 1 ед. | ἐδυνάμην |
| 2 ед. | ἐδύνασο / ἐδύνω |
| 3 ед. | ἐδύνατο |
| 1 мн. | ἐδυνάμεθα |
| 2 мн. | ἐδύνασθε |
| 3 мн. | ἐδύναντο |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. | δύνασθον | δύνασθον |
| Имперфект | ἐδύνασθον | ἐδυνάσθην |
| Сослаг. | δύνησθον | δύνησθον |
| Оптатив | δύναισθον | δυναίσθην |
| Повелит. | δύνασθον | δυνάσθων |
§ 35. Глагол κεῖμαι — лежать
Основные формы: κεῖμαι, κείσομαι. Источник приводит следующие засвидетельствованные формы простого, неприставочного глагола и отмечает, что другие, по-видимому, не засвидетельствованы. Пропуски сохранены, а не заполнены механически.
| Лицо | Настоящее | Имперфект |
|---|---|---|
| 1 ед. | κεῖμαι | ἐκείμην |
| 2 ед. | κεῖσαι | ἔκεισο |
| 3 ед. | κεῖται | ἔκειτο |
| 1 мн. | κείμεθα | — |
| 2 мн. | κεῖσθε | — |
| 3 мн. | κεῖνται | ἔκειντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Сослаг., 3 ед. | κέηται |
| Оптатив, 3 ед. | κέοιτο |
| Повелит., 2 ед. | κεῖσο |
| Повелит., 3 ед. | κείσθω |
| Инфинитив | κεῖσθαι |
| Причастие | κείμενος, -η, -ον |
§ 36. Глагол δείκνυμι — показывать
Основные формы: δείκνυμι, δείξω, ἔδειξα, δέδειχα, δέδειγμαι, ἐδείχθην.
δείκνυμι: настоящее активное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δείκνυμι | δεικνύω | δεικνύοιμι |
| 2 ед. | δείκνυς | δεικνύῃς | δεικνύοις |
| 3 ед. | δείκνυσι(ν) | δεικνύῃ | δεικνύοι |
| 1 мн. | δείκνυμεν | δεικνύωμεν | δεικνύοιμεν |
| 2 мн. | δείκνυτε | δεικνύητε | δεικνύοιτε |
| 3 мн. | δεικνύασι(ν) | δεικνύωσι(ν) | δεικνύοιεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δείκνυ |
| Повелит., 3 ед. | δεικνύτω |
| Повелит., 2 мн. | δείκνυτε |
| Повелит., 3 мн. | δεικνύντων / δεικνύτωσαν |
| Инфинитив | δεικνύναι |
| Причастие | δεικνύς, δεικνῦσα, δεικνύν |
| Лицо | Актив | Средний / пассив |
|---|---|---|
| 1 ед. | ἐδείκνυν | ἐδεικνύμην |
| 2 ед. | ἐδείκνυς | ἐδείκνυσο |
| 3 ед. | ἐδείκνυ | ἐδείκνυτο |
| 1 мн. | ἐδείκνυμεν | ἐδεικνύμεθα |
| 2 мн. | ἐδείκνυτε | ἐδείκνυσθε |
| 3 мн. | ἐδείκνυσαν | ἐδείκνυντο |
δείκνυμι: настоящее среднее / пассивное
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | δείκνυμαι | δεικνύωμαι | δεικνυοίμην |
| 2 ед. | δείκνυσαι | δεικνύῃ | δεικνύοιο |
| 3 ед. | δείκνυται | δεικνύηται | δεικνύοιτο |
| 1 мн. | δεικνύμεθα | δεικνυώμεθα | δεικνυοίμεθα |
| 2 мн. | δείκνυσθε | δεικνύησθε | δεικνύοισθε |
| 3 мн. | δείκνυνται | δεικνύωνται | δεικνύοιντο |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | δείκνυσο |
| Повелит., 3 ед. | δεικνύσθω |
| Повелит., 2 мн. | δείκνυσθε |
| Повелит., 3 мн. | δεικνύσθων / δεικνύσθωσαν |
| Инфинитив | δείκνυσθαι |
| Причастие | δεικνύμενος, -η, -ον |
§ 37. Глагол εἰμί — быть
Основные формы: εἰμί, ἔσομαι. Настоящее изъявительное, кроме εἶ, обычно энклитично; формы в таблице даны со словарными ударениями.
εἰμί: настоящее
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | εἰμί | ὦ | εἴην |
| 2 ед. | εἶ | ᾖς | εἴης |
| 3 ед. | ἐστί(ν) | ᾖ | εἴη |
| 1 мн. | ἐσμέν | ὦμεν | εἶμεν / εἴημεν |
| 2 мн. | ἐστέ | ἦτε | εἶτε / εἴητε |
| 3 мн. | εἰσί(ν) | ὦσι(ν) | εἶεν / εἴησαν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἴσθι |
| Повелит., 3 ед. | ἔστω |
| Повелит., 2 мн. | ἔστε |
| Повелит., 3 мн. | ὄντων / ἔστων / ἔστωσαν |
| Инфинитив | εἶναι |
| Причастие | ὤν, οὖσα, ὄν |
| Лицо | Форма |
|---|---|
| 1 ед. | ἦν / ἦ |
| 2 ед. | ἦσθα |
| 3 ед. | ἦν |
| 1 мн. | ἦμεν |
| 2 мн. | ἦτε / ἦστε |
| 3 мн. | ἦσαν |
εἰμί: будущее
| Лицо | Изъявительное |
|---|---|
| 1 ед. | ἔσομαι |
| 2 ед. | ἔσῃ / ἔσει |
| 3 ед. | ἔσται |
| 1 мн. | ἐσόμεθα |
| 2 мн. | ἔσεσθε |
| 3 мн. | ἔσονται |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Инфинитив | ἔσεσθαι |
| Причастие | ἐσόμενος, -η, -ον |
Начальная форма оптатива будущего: ἐσοίμην.
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. | ἐστόν | ἐστόν |
| Имперфект | ἦστον | ἤστην |
| Сослаг. | ἦτον | ἦτον |
| Оптатив | εἶτον | εἴτην |
| Повелит. | ἔστον | ἔστων |
§ 38. Глагол εἶμι — идти
Не смешивайте εἶμι «иду» с εἰμί «есть, являюсь» (§ 37).
εἶμι: настоящее
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | εἶμι | ἴω | ἴοιμι / ἰοίην |
| 2 ед. | εἶ | ἴῃς | ἴοις |
| 3 ед. | εἶσι(ν) | ἴῃ | ἴοι |
| 1 мн. | ἴμεν | ἴωμεν | ἴοιμεν |
| 2 мн. | ἴτε | ἴητε | ἴοιτε |
| 3 мн. | ἴασι(ν) | ἴωσι(ν) | ἴοιεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἴθι |
| Повелит., 3 ед. | ἴτω |
| Повелит., 2 мн. | ἴτε |
| Повелит., 3 мн. | ἰόντων / ἴτων / ἰέτωσαν |
| Инфинитив | ἰέναι |
| Причастие | ἰών, ἰοῦσα, ἰόν |
| Лицо | Форма |
|---|---|
| 1 ед. | ᾔειν / ᾖα |
| 2 ед. | ᾔεις |
| 3 ед. | ᾔει |
| 1 мн. | ᾖμεν |
| 2 мн. | ᾖτε |
| 3 мн. | ᾖσαν |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. | ἴτον | ἴτον |
| Имперфект | ᾖτον | ᾔτην |
| Сослаг. | ἴητον | ἴητον |
| Оптатив | ἴοιτον | ἰοίτην |
| Повелит. | ἴτον | ἴτων |
§ 39. Глагол φημί — говорить, утверждать
φημί: настоящее
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | φημί | φῶ | φαίην |
| 2 ед. | φῄς | φῇς | φαίης |
| 3 ед. | φησί(ν) | φῇ | φαίη |
| 1 мн. | φαμέν | φῶμεν | φαῖμεν |
| 2 мн. | φατέ | φῆτε | φαῖτε |
| 3 мн. | φασί(ν) | φῶσι(ν) | φαῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | φαθί |
| Повелит., 3 ед. | φάτω |
| Повелит., 2 мн. | φάτε |
| Повелит., 3 мн. | φάντων / φάτωσαν |
| Инфинитив | φάναι |
| Причастие | φάς, φᾶσα, φάν |
| Лицо | Форма |
|---|---|
| 1 ед. | ἔφην |
| 2 ед. | ἔφησθα / ἔφης |
| 3 ед. | ἔφη |
| 1 мн. | ἔφαμεν |
| 2 мн. | ἔφατε |
| 3 мн. | ἔφασαν |
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Наст. изъяв. | φατόν | φατόν |
| Имперфект | ἔφατον | ἐφάτην |
| Сослаг. | φῆτον | φῆτον |
| Оптатив | φαῖτον | φαίτην |
| Повелит. | φάτον | φάτων |
§ 40. Глагол οἶδα — знать
Основные формы: οἶδα, εἴσομαι. В оригинале парадигма озаглавлена «Третий перфект и плюсквамперфект». По форме οἶδα — перфект, по значению — настоящее «знаю»; прошедшие формы обозначают «знал».
οἶδα: перфект с настоящим значением
| Лицо | Изъявительное | Сослагательное | Оптатив |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | οἶδα | εἰδῶ | εἰδείην |
| 2 ед. | οἶσθα | εἰδῇς | εἰδείης |
| 3 ед. | οἶδε(ν) | εἰδῇ | εἰδείη |
| 1 мн. | ἴσμεν | εἰδῶμεν | εἰδεῖμεν |
| 2 мн. | ἴστε | εἰδῆτε | εἰδεῖτε |
| 3 мн. | ἴσασι(ν) | εἰδῶσι(ν) | εἰδεῖεν |
| Форма | Греческий |
|---|---|
| Повелит., 2 ед. | ἴσθι |
| Повелит., 3 ед. | ἴστω |
| Повелит., 2 мн. | ἴστε |
| Повелит., 3 мн. | ἴστων / ἴστωσαν |
| Инфинитив | εἰδέναι |
| Причастие | εἰδώς, εἰδυῖα, εἰδός |
| Лицо | Форма |
|---|---|
| 1 ед. | ᾔδη / ᾔδειν |
| 2 ед. | ᾔδησθα / ᾔδεις |
| 3 ед. | ᾔδει(ν) |
| 1 мн. | ᾔδεμεν |
| 2 мн. | ᾔδετε |
| 3 мн. | ᾔδεσαν |
Будущее εἴσομαι спрягается регулярно.
| Время / наклонение | 2-е лицо двойственного | 3-е лицо двойственного |
|---|---|---|
| Перф. изъяв. | ἴστον | ἴστον |
| Плюсквамперф. | ᾔδετον | ᾐδέτην |
| Сослаг. | εἰδῆτον | εἰδῆτον |
| Оптатив | εἰδεῖτον | εἰδείτην |
| Повелит. | ἴστον | ἴστων |